Page 101 - 78 ปี วันสันติภาพไทย "เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง"

จอมพล ป. ลาออกเกือบพร้อมกับรัฐบาลโตโจของญี�ปุ่น คือ รัฐบาลไทย
ลาออกภายหลังรัฐบาลโตโจ 3 วัน

ปัญหาเรื�องญี�ปุ่นเข้ามาเป็นประเด็นสำาคัญในการเมืองไทยอีกครั�ง
เกี�ยวกับการเลือกตัวนายกรัฐมนตรีคนใหม่ นายปรีดี พนมยงค์ ผู้ทำาหน้าที�
เป็นเสนาธิการของขบวนการกำาจัดจอมพล ป. พิบูลสงคราม มองหาผู้เหมาะ
สมรับตำาแหน่งนี�ไว้ได้ 2 คน คือ พันตรี ควง อภัยวงศ์ และนายทวี บุณยเกตุ
ซำ่�งทราบกันทั�วไปในเวลานั�นว่าเป็นฝ่ายต่อต้านจอมพล ป. สำาหรับนายทวี
บุณยเกตุ แม้จะเป็นนักกฎหมายมีชื�อเสียง และเป็นผู้มีประสบการณ์ด้าน
การเมืองและการบริหาร แต่นายทวีเกลียดชังญี�ปุ่นเอามาก ๆ จ่งออกจะเป็น

เรื�องยาก ถ้านายทวีเป็นนายกรัฐมนตรี เพราะถ่งอย่างไรรัฐบาลไทยยังต้อง
ร่วมมือกับรัฐบาลญี�ปุ่นอยู่ ส่วนพันตรี ควง อภัยวงศ์ เป็นคนสนุกสนาน
เข้าคนได้ง่าย และค่อนข้างจะเป็นกลาง ๆ พอจะเข้ากับฝ่ายสมาชิกสภา
31
ผู้แทนราษิฎร และฝ่ายญี�ปุ่นได้ การซำาวเสียงหาคะแนนนอกสภาฯ ดำาเนิน
ไปด้วยดี และในที�สุด พันตรี ควง อภัยวงศ์ ได้รับเลือกจากสมาชิกสภา
ผู้แทนราษิฎรให้เป็นนายกรัฐมนตรีได้คะแนน 69 คะแนน จอมพล ป.

พิบูลสงคราม 22 คะแนน และพลเรือโท หลวงสินธุสงครามชัย ได้ 8 คะแนน
นายปรีดี พนมยงค์ ซำ่�งเพิ�งกลายเป็นผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์เพียง
คนเดียว แต่งตั�งให้พันตรี ควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี เมื�อวันที�
1 สิงหาคม 2487 32

ปฏิเสธที�จะรับตำาแหน่ง อ้างว่าสุขภาพไม่สมบูรณ์ อย่างไรก็ตามผู้ใกล้ชิดชี�แจงในเวลา
ต่อมาว่า การที�พระยาพหลฯ ปฏิเสธรับตำาแหน่ง เพราะก่อนหน้านั�น 2 วัน จอมพล ป.
พิบูลสงคราม ส่งคนไปถามพระยาพหลฯ ว่าจะรับตำาแหน่งนายกรัฐมนตรีจริงหรือ ซำ่�งที�จริง
แล้ว จอมพล ป. น่าจะไปถามพระยาพหลฯ ด้วยตนเองมากกว่า พระยาพหลฯ จ่งเข้าใจว่า
จอมพล ป. ยังคงต้องการเป็นนายกรัฐมนตรีอยู่ โปรดดู ควง อภัยวงศ์, “การเปลี�ยนรัฐบาล
จอมพล ป. พิบูลสงคราม,” เบื้องแรกประชาธิปตัย, หน้า 414.
31
ปราโมทย์ พ่�งสุนทร, อ้างแล้ว, หน้า 68-69.
32
พระองค์เจ้าอาทิตย์ฯ ยังเกรงใจ จอมพล ป. พิบูลสงคราม เพราะได้สนับสนุนให้พระองค์
ทรงดำารงตำาแหน่งประธานคณะผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์ จ่งพยายามขอร้องให้พันตรี

100 เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง