Page 209 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 209
เกาหลี หรือเป็นที่รู้จักทั่วไปในนามเกาหลีเหนือ ก็มีการเลือกตั้งเช่น
เดียวกัน ดังนั้น จึงไม่อาจกล่าวได้ว่าการเลือกตั้งเป็นสัญลักษณ์ของการ
ปกครองระบอบประชาธิปไตยได้เสียทีเดียว (บีบีซีไทย, ๒๕๖๒)
การเลือกตั้งที่สามารถเรียกได้ว่าเป็นคุณลักษณะของระบอบ
ประชาธิปไตยนั้นต้องประกอบด้วยคุณลักษณะสำาคัญ โดยละเอียดแล้ว
สามารถจำาแนกได้เป็น ๕ ประการ ได้แก่ (๑) เป็นไปอย่างทั่วไป (๒) เป็น
อิสระ (๓) มีระยะเวลา (๔) ลงคะแนนลับ (๕) หนึ่งคนหนึ่งเสียง (ชำานาญ
จันทร์เรือง, ๒๕๕๖) โดยทั้ง ๕ ประการนั้นสะท้อนคุณลักษณะที่สำาคัญ
๒ ประการ คือ (๑) อำานาจของผู้เลือก และ (๒) การใช้เจตจำานงอย่างเสรี
(เอกบุญ วงศ์สวัสดิ์กุล, ๒๕๕๗) แน่นอนว่าอำานาจของผู้เลือกย่อมมีที่มา
จากประชาชนซึ่งเป็นผู้ตัดสินใจ หากการเลือกตั้งใดที่ไม่ได้ให้ประชาชน
ตัดสินใจ หรือตัดสินใจแต่ไม่ส่งผลต่อผลการเลือกตั้ง การเลือกตั้งนั้นย่อม
ไม่มีคุณสมบัติความเป็นประชาธิปไตย การใช้เจตจำานงอย่างเสรี คือการ
ที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถถ่ายทอดความประสงค์ของตนผ่านทางการ
เลือกตั้งได้อย่างถูกต้อง หากไม่มีผู้แทนหรือนโยบายของผู้แทนใดสามารถ
ตอบสนองต่อความต้องการของผู้ลงคะแนนได้ การตัดสินใจลงสมัครรับ
เลือกตั้งเป็นผู้แทนเสียเองก็เป็นหนึ่งในทางเลือกนี้ ซึ่งในข้อเขียนนี้จะ
อภิปรายประเด็นเรื่องการใช้เจตจำานงเป็นสำาคัญ
รูปแบบของการเลือกตั้งนั้นสามารถกล่าวได้โดยสรุป ๒ รูปแบบ
ได้แก่ (๑) การลงคะแนนเสียงทางตรง ที่ให้ประชาชนตัดสินใจทางนโยบาย
และการดำาเนินงานของรัฐโดยตรงได้ในประเด็นส่วนใหญ่โดยไม่ผ่านตัวแทน
ดังที่ปรากฏในครั้งการลงประชามติเป็นอาทิ และ (๒) การลงคะแนนเสียง
ทางอ้อม คือ ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงเลือกบุคคลอื่นที่สมัครรับเลือกตั้ง
เป็นผู้แทนให้มาดำาเนินนโยบายแทนตนเอง การเลือกตั้งทั่วไปในปัจจุบัน
โดยมากแล้วเป็นการลงคะแนนเสียงทางอ้อม (ลิขิต ธีรเวคิน, ๒๕๕๐)
ความสำาคัญของการเลือกตั้ง 207
ที่เสรีและเป็นธรรมฯ
