Page 117 - ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2567

เหล่่านีี�ให้ควิามช่วิยเหล่่อแก่พ่อค้าทีี�เป็นีคนีไทีย เพ่�อให้การค้าแล่ะ

การเศิรษฐกิจของประเทีศิ เป็นีสุ่วินีรวิมอยู่ในีฐานีะทีี�จะเจริญรุ่งเร่องข่�นี
ไดิ้นีั�นีย่อมเป็นีการหวิังยาก

ในีติ่างประเทีศิ เช่นี ในีสุหรัฐอเมริกา ธนีาคารพาณิชย์บางแห่ง
นีอกจากทีำาหนี้าทีี�ประกอบกิจทีั�วิไปแล่้วิ ยังทีำาหนี้าทีี�เป็นีผู้ออกธนีบัติร
อีกดิ้วิย เช่นี National Banks, แล่ะ Federal Reserve Banks แล่ะ

เช่นีเดิียวิกันีในียุโรปหร่อในีอังกฤษก็มีธนีาคารซำ่�งทีำาหนี้าทีี�ทีั�งกิจการ
ในีประเทีศิทีี�การเศิรษฐกิจเจริญรุ่งเร่องนีั�นีนีับวิ่า ธนีาคารเป็นี
ธนีาคารธรรมดิา แล่ะเป็นีผู้ออกธนีบัติรอีกดิ้วิย เช่นี Bank of England,
สุ่วินีประกอบอยู่ไม่นี้อย แติ่การทีี�ประเทีศิใดิมีธนีาคารมากมาย
Reisch Bank ในีเยอรมนีี, Banque of France ในีฝรั�งเศิสุ หร่อ Bank
นีอกจากจะเป็นีคุณแก่การเศิรษฐกิจแล่้วิ ใ นีทีางกล่ับกันีก็อาจจะ
of Japan ในีญี�ปุ่นี ธนีาคารเหล่่านีี� เรียกกันีวิ่าเป็นีธนีาคารแห่งชาติิ ค่อ
ก่อภัยข่�นี อันีเป็นีโทีษแก่การเศิรษฐกิจไดิ้เช่นีเดิียวิกันี เพราะธนีาคาร
เป็นีธนีาคารแห่งธนีาคารทีั�งหล่าย นีอกจากทีำาหนี้าทีี�ควิบคุมธนีาคาร
อยู่ไดิ้ดิ้วิยควิามเช่�อถ่อแล่ะเอาเงินีของผู้ฝากมาหมุนีถ้าหมุนีไม่ทีันี เช่นี
พาณิชย์อ่�นี ๆ แล่้วิ ยังไดิ้ให้ควิามช่วิยเหล่่อแก่ธนีาคารพาณิชย์ในีเม่�อ
กรณีทีี�ผู้ฝากหล่ายรายถอนีเงินีจำานีวินีมาก ธนีาคารไม่อาจเรียกเงินีจาก
ติ้องใช้เงินีมากอันีผิดิปกติิอีกดิ้วิย การธนีาคารในีประเทีศินีั�นี ๆ จ่งมั�นีคง
ผู้กู้ไปทีันีจ่ายค่นี ก็ย่อมจะทีำาให้ธนีาคารติ้องปิดิหร่อล่้มไดิ้ แล่ะในีกรณี
แล่ะเจริญรุ่งเร่อง เป็นีคุณแก่ประเทีศิชาติิของเขาติล่อดิมา แติ่ธนีาคาร
ทีี�ธนีาคารดิำาเนีินีการติามปกติิ แติ่เกิดิมีการเก็งกำาไร (speculation)
แห่งชาติิเหล่่านีี� ในีบางประเทีศิหาไดิ้เป็นีของรัฐไม่ เช่นี ในีญี�ปุ่นี หร่อ
ธนีาคารเข้าไปมีสุ่วินีอยู่ดิ้วิย ในีกรณีเช่นีนีี� ย่อมทีำาให้การเศิรษฐกิจ
ในีอังกฤษ เป็นีของเอกชนี แติ่ในีอังกฤษนีั�นีเม่�อพรรคกรรมกรเข้าเป็นี
ของประเทีศิอยู่ในีฐานีะปั � นีป่วินี ราคาสุินีค้าแพงข่�นี เป็นีติ้นี เม่�อเป็นี
รัฐบาล่ในีปี พ.ศิ. ๒๔๘๘ ติ่อมา ๓ ปี ก็ไดิ้โอนีเอาธนีาคารนีี�มาเป็นีของ
ดิังนีี� รัฐจ่งจำาเป็นีติ้องควิบคุม แล่ะติ้องช่วิยเหล่่อธนีาคารติามควิรแก่
รัฐ สุ่วินีในีประเทีศิอ่�นี ๆ ธนีาคารชาติิมักจะเป็นีธนีาคารของรัฐทีั�งสุิ�นี
กรณี แติ่สุำาหรับประเทีศิไทียนีั�นี แม้จะมีกฎหมายควิบคุมการธนีาคาร
ในีประเทีศิไทียแติ่เดิิมมาหาไดิ้มีธนีาคารชาติิไม่ การออกธนีบัติร
ก็เป็นีแค่การควิบคุมไม่ให้ธนีาคารประกอบกิจทีี�จะเป็นีอันีติรายแก่ฐานีะ
เป็นีหนี้าทีี�ของกองเงินีติรากระทีรวิงการคล่ัง เม่�อรัฐบาล่จะกู้เงินี
ของธนีาคารแล่ะของลู่กค้าเที่านีั�นี หาไดิ้เป็นีการช่วิยเหล่่อธนีาคาร
ก็ติ้องผ่านีธนีาคารพาณิชย์หร่อจัดิการกู้โดิยติรงโดิยกระทีรวิง
ในีประการอ่�นีไม่ ติล่อดิเวิล่าทีี�เป็นีมา ธนีาคารสุ่วินีมากในีประเทีศิไทีย
การคล่ัง กระทีรวิงการคล่ังจ่งทีำาหนี้าทีี�นีอกจากหารายไดิ้แล่้วิ ยังทีำา
ก็เป็นีธนีาคารของคนีติ่างดิ้าวิ แล่ะสุ่วินีมากก็เป็นีของคนีอังกฤษ สุ่วินี
หนี้าทีี�คล่้ายธนีาคารอีกดิ้วิย การทีี�เป็นีมาเช่นีนีี�ย่อมหาเปิดิโอกาสุ
ธนีาคารสุยามกัมมาจล่ หร่อธนีาคารไทียพาณิชย์ แม้เป็นีธนีาคารไทีย
หร่ออำานีวิยประโยชนี์เพ่�อให้การค้าการเศิรษฐกิจของชาติิเจริญข่�นี
ก็ไม่รู้จะติรงควิามหมายนีักฉะนีั�นีการทีี�รัฐบาล่ใดิ ๆ จะหวิังให้ธนีาคาร
ติามควิรไม่ เพราะนีอกจากจะเป็นีการแสุดิงชัดิวิ่าไม่เป็นีดิังนีั�นีแล่้วิ

11๖ ปรีีดีีบรีรีณานุุสรีณ์ ๒๕๖๗ บทท่� ๘ : ธนาคารชาติิไทย 11๗