Page 24 - ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2567
P. 24
ของฝรั�งเศิสุ แล่ะฟัันีฝ่าไติ่ข่�นีสุู่ติำาแหนี่งจักรพรรดิิ�ฉันีใดิ เร่�องทีี�เกิดิข่�นี
ในีประเทีศิไทีย ในีคณะปฏิิวิัติิไทียก็เป็นีไปฉันีนีั�นี
อย่างไรก็ติาม แม้จะมีการขัดิขวิางคัดิค้านี เจ้าคุณพหล่ฯ ผู้ซำ่�ง
มีควิามรักชาติิ แล่ะหวิังติ่อชาติิทีั�งกายวิาจาแล่ะใจ ก็ไดิ้อดิทีนีแล่ะ
ไม่สุนีใจติ่อการคัดิค้านีขัดิขวิางอันีเห็นีแก่ติัวิยิ�งกวิ่าชาติิแล่ะสุ่วินีรวิม
นีั�นีเสุีย หล่ายครั�งทีี�นีายกรัฐมนีติรีไดิ้ขอร้องให้ ดิร.ปรีดิี พ นีมยงค์
เข้ารับติำาแหนี่งรัฐมนีติรีวิ่าการกระทีรวิงมหาดิไทีย เพ่�อให้ทีำางานีให้
รัฐมนีติรีล่อย ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ไดิ้รับมอบหมายงานีราชการบริหาร
ชาติิบ้านีเม่องสุ่บเนี่�องไปจากกิจการบริหารในีเร่�องติ่าง ๆ ทีี� ดิร.ปรีดิี
ทีั�วิไปจากนีายกรัฐมนีติรี พระยาพหล่พล่พยุหเสุนีา ให้ดิูแล่แล่ะสุั�งการ
พนีมยงค์ ไดิ้วิางรากฐานีเบ่�องติ้นีไวิ้แล่้วิ ติั�งแติ่กล่ับมาจากติ่างประเทีศิ
แทีนีที่านีเป็นีการภายในี ใ นีครั�งนีั�นีถ้ามีปัญหาเร่�องใดิ ๆ เ กิดิข่�นี
แติ่ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ผู้ซำ่�งแม้จะมีควิามรักชาติิอย่างเติ็มเปี�ยมแล่ะ
ซำ่�งนีายกรัฐมนีติรีจะติ้องวิินีิจฉัยหร่อให้คำาติอบแล่้วิ เ จ้าคุณพหล่ฯ
อุทีิศิชีวิิติให้แก่ชาติิแล่้วิก็ติาม ในีขณะนีี�เห็นีวิ่า การทีี�เป็นีรัฐมนีติรีล่อย
ก็มักจะโยนีเร่�องเหล่่านีั�นีไปยัง ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ “ถึามห้ลัวิงประดุิษฐ์์ฯ
เช่นีนีี�ก็สุามารถทีำางานีให้แก่ชาติิบ้านีเม่องไดิ้เป็นีอย่างดิี เหติุการณ์
ดุ้ซ์ิ” แล่้วิทีุก ๆ เร่�องก็ผ่านีไปดิ้วิยดิี เป็นีไปในีทีางทีี�วิ่า เจ้าคุณพหล่ฯ
ทีี�เกิดิข่�นีในีระหวิ่างคณะปฏิิวิัติิดิ้วิยกันี เ ป็นีเหติุการณ์ทีี� ดิร.ปรีดิี
มีควิามเบาอกเบาใจแล่ะรู้สุ่กสุบายข่�นีทีี�มี ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ เข้าร่วิม
พนีมยงค์ ติัดิสุินีใจวิ่าควิรจะรอดิูติ่อไป
ในีการบริหารแล่ะอยู่ใกล่้ที่านี สุ่วินี ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ เล่่าก็ไดิ้อุทีิศิ
อีกประการหนี่�งทีี�ทีำาให้ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ติ้องปฏิิเสุธข้อเสุนีอ
กำาล่ังกายสุติิปัญญาทีำางานีให้แก่ชาติิอย่างทีี�สุุดิ
ของเจ้าคุณนีายกฯ ก็ค่อ การทีี�เห็นีวิ่า กระทีรวิงมหาดิไทียเป็นีกระทีรวิง
แติ่ในีขณะเดิียวิกันี ก็ปรากฏิการอันีเป็นีการคัดิค้านีแล่ะ
ใหญ่ เป็นีกระทีรวิงทีี�มีงานีมากมาย แล่ะงานีเหล่่านีั�นีเป็นีทีางหนี่�งทีี�
ขัดิแย้งกันีข่�นีในีบรรดิาเล่่ารัฐมนีติรีทีั�งหล่าย ทีี�ไดิ้ร่วิมม่อทีำาการปฏิิวิัติิ
นีักปฏิิวิัติิอย่าง ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ พ่งพอใจทีี�จะทีำาเพ่�อให้อุดิมคติิในีการ
มาดิ้วิยกันี สุาเหติุนีั�นีเนี่�องมาจากการทีี�มีรัฐมนีติรีบางคนี ซำ่�งก่อนีนีี�
ปฏิิวิัติิของตินีบรรลุ่ผล่ งานีปกครองเป็นีงานีสุำาคัญยิ�ง เป็นีงานีเกี�ยวิกับ
พยายามขัดิขวิางไม่ให้ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ เข้ามาร่วิมในีราชการบริหาร
คนี ราษฎรไทียเพิ�งจะเริ�มรู้จักระบอบการปกครองประชาธิปไติย เป็นี
แล่ะบัดินีี�ก็ยังคงขัดิขวิางอยู่ เม่�อ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ไดิ้แสุดิงควิามปรีชา
ของใหม่อย่างทีี�สุุดิ เป็นีการปกครองอย่างใหม่ทีี�ราษฎรมีสุิทีธิเสุรีภาพ
สุามารถในีการบริหารแล่ะเป็นีทีี�ไวิ้ใจของเจ้าคุณพหล่ฯ ซำ่�งบุคคล่นีั�นี
แล่ะเสุมอภาค ทีำาอย่างไรราษฎรไทียผู้ซำ่�งยังไม่เข้าใจแล่ะหวิงแหนีในี
เห็นีวิ่าเป็นีการแข่งดิีกับตินี ยิ�งกวิ่านีั�นีปรากฏิการณ์อันีนีี�ไดิ้ทีวิี
สุิ�งเหล่่านีี� จะไดิ้เข้าใจแล่ะรู้จักใช้สุิทีธิเสุรีภาพของตินีให้ถูกติ้อง จะทีำา
ควิามรุนีแรงยิ�งข่�นีภายหล่ังการปราบกบฏิบวิรเดิชไปแล่้วิ นีโปเล่ียนี
อย่างไรทีี�จะให้ควิามหมายของคำาประชาธิปไติยทีี�วิ่า เป็นีการปกครอง
โบนีาปาร์ติ ผู้ซำ่�งเริ�มรู้จักบทีเรียนีไปสุู่อำานีาจในีคราวิการปฏิิวิัติิใหญ่
ของราษฎร โดิยราษฎร เพ่�อราษฎร เป็นีไปสุมควิามมุ่งหมาย กล่่าวิ
๒๒ ปรีีดีีบรีรีณานุุสรีณ์ ๒๕๖๗ คณะรีาษฎรีกัับกัารีอภิิวััฒนุ์ปรีะชาธิิปไตย ๒๔ มิิถุุนุายนุ บทท่� ๑ : รััฐมนตรั่ว่่าการักรัะทรัว่งมหาดไทย ฯลฯ ๒3

