Page 126 - 78 ปี วันสันติภาพไทย "เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง"

ในระหว่างสงครามโลกครั�งที�สอง กองทัพญี�ปุ่นบุกเข้าประเทศไทย
เมื�อวันที� 8 ธันวาคม 2484 หลังจากนั�นก็คงอยู่ในประเทศไทยต่อไป

จนกระทั�งพ่ายแพ้สงครามในเดือนสิงหาคม 2488 รวมเวลา 3 ปีเศษิ
ตลอดระยะเวลาที�ทหารญี�ปุ่นอยู่ในประเทศไทย คนไทยได้ก่อตั�ง
ขบวนการต่อต้านญี�ปุ่นข่�นทั�งในประเทศและนอกประเทศ แบ่งช่วงการ
ต่อต้านได้เป็น 2 ระยะ คือ ระยะแรกตั�งแต่วันที�ญี�ปุ่นบุกเข้าประเทศ ในวันที�
8 ธันวาคม 2484 จนถ่งเดือนสิงหาคม 2487 ซำ่�งเป็นระยะที�คนไทยภายใน
ประเทศ คนไทยในอเมริกาและในอังกฤษิก่อตั�งขบวนการต่อต้านญี�ปุ่นข่�นใน
ประเทศนั�น ๆ และดำาเนินงานแบบต่างคนต่างทำาไม่ร่วมมือกัน ส่วนในระยะ

ที�สองระหว่างเดือนสิงหาคม 2487 ถ่งเดือนสิงหาคม 2488 เมื�อขบวนการ
ต่อต้านญี�ปุ่นเข้ามาร่วมมือประสานงานกันดำาเนินการทำาลายล้างญี�ปุ่น
โดยมี ฯพณฯ ปรีดี พนมยงค์ ผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์เป็นหัวหน้า
ขบวนการนี�ใช้ชื�อว่า ขีบวนการเสุรีไท์ย
ขบวนการต่อต้านญี�ปุ่นในหมู่คนไทยที�ประกาศตนอย่างเปิดเผยเป็น
ขบวนการแรก คือ การต่อต้านของคนไทยในอเมริกา ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช

อัครราชทูตไทยประจำากรุงวอชิงตันในขณะนั�น ออกประกาศเมื�อวันที�
8 ธันวาคม 2484 ว่า ประเทศไทยและชาวไทยทุกคนเป็นฝ่ายสัมพันธมิตร
ไม่ว่าจะเกิดอะไรข่�นและจะขอความร่วมมือจากอเมริกาต่อต้านการบีบบังคับ
1
และรุกรานของญี�ปุ่น ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช ยังได้ปราศรัยทางวิทยุกระจาย
เสียงที�เมืองซำานฟรานซำิสโกเมื�อวันที� 10 ธันวาคม 2484 ไม่ยอมรับรู้
การกระทำาของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม และประกาศตั�ง “ขบวนการ

1
บันท่กของ Cordell Hull วันที� 8 ธันวาคม ค.ศ. 1941 กระทรวงการต่างประเทศอเมริกา
แฟ้มเลขที� 740.0011 P.W./1004 อ้างถ่งใน James V. Martin Jr., “Thai-American
Relation in World War II” The Journal of Asian Studies, เล่ม 22, หมายเลข 4,
สิงหาคม 1963, หน้า 460.

บทที่ 5 : ขบวนการต่อต้านญี่ปุ่น 125