Page 75 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 75
รวมถึงสุรายาเมาด้วยหรือเปล่า
เมื่อก่อนบางครั้งท่านก็มีการดื่มบ้างเล็กน้อย หรือว่าสูบบุหรี่ แต่
ตอนหลังนี้ท่านไม่สูบและไม่ดื่ม เมื่อก่อนนี้ท่านออกงาน ท่านก็ต้องดื่ม
บ้าง แต่ช่วงหลังนี้ไม่เลย
ในช่วงนั้นอาจารย์สุลักษณ์ ศิวรักษ์ กับอาจารย์ปรีดี ห้ำาหั่นกันมาก
ในด้านความคิดต่างๆ แต่มาช่วงหลังนี่ ดูสองคนสนิทสนมกันมาก
ไม่ทราบว่าช่วงก่อนนั้นท่านอาจารย์เคยเล่าอะไรให้ฟังหรือเคยบ่นถึง
เกี่ยวกับคนนี้บ้างไหม
คือไม่ได้บ่นเป็นการส่วนตัว ก็อย่างที่ท่านเขียนในหนังสือตั้ง
หลายเล่ม เคยพูดสมัยที่อาจารย์สุลักษณ์มีความขัดแย้ง ท่านก็เคยวิจารณ์
อาจารย์สุลักษณ์ตั้งหลายครั้ง อาจารย์สุลักษณ์ก็คงทราบ แต่ทางด้าน
ส่วนตัว ท่านไม่เคยหยิบยกปัญหานี้มาโดยเฉพาะ แต่พอเข้าใจกันแล้ว
รู้สึกว่ามันมีจุดร่วมกันที่ความตั้งใจของทั้งสองคน ซึ่งตอนหลังก็ไม่ทราบ
ว่า ที่อาจารย์สุลักษณ์วิจารณ์ท่านมาในอดีต อาจด้วยความเข้าใจผิดหรือ
ข้อมูลคลาดเคลื่อน แล้วส่วนทางอาจารย์เองในเมื่ออาจารย์สุลักษณ์ท่าน
สามารถที่จะรู้ว่าความเป็นจริงเป็นอย่างไรและยอมรับผิด ท่านยังบอกว่า
เมื่อยอมรับผิดแล้ว ท่านก็ไม่ได้ถือโทษโกรธต่อไป
กรณีจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นอย่างไร ได้ทราบว่าตอนหลัง
จอมพล ป. ก็เขียนจดหมายมาขอขมาอาจารย์ด้วย
ใช่ค่ะ ก่อนที่ท่านจะเสียชีวิตที่ญี่ปุ่น ท่านเขียนมาขออโหสิกรรม
และในระยะต่อมาลูกหลานของท่านก็ได้ติดต่อไปที่บ้าน เพราะอย่างไร
ก็ตาม ถือว่าสมัยก่อนเคยได้ร่วมก่อการ ๒๔ มิถุนาฯ ด้วยกัน
คิดถึงอาจารย์ปรีดี 73

