Page 71 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 71
ให้เต็มที่ เมื่อมีโอกาสแล้วก็ไม่ใช่ศึกษาแต่ในที่โรงเรียน แต่ให้ศึกษาจาก
ข้างนอกด้วย จากสังคมด้วย แล้วก็ให้มาพยายามคุยแลกเปลี่ยนกัน โดย
เฉพาะให้เข้าใจความคิดทางการเมือง
ท่านเคยมีความคิดที่อยากสะสมทรัพย์สมบัติส่วนหนึ่ง อาจจะไม่ใช่
สะสม อาจจะเป็นสมบัติที่มีอยู่แล้ว เพียงแบ่งปันให้บุตรหลานบ้าง
หรือไม่
คือมีอยู่เท่าไร ก็แบ่งให้ลูกหลาน แต่ท่านจะกันไว้ส่วนหนึ่งสำาหรับ
การกุศลด้วย แต่นี่ไม่ทราบว่าท่านจะเขียนไว้อย่างไร แต่คิดว่าท่านก็นึกถึง
เรื่องที่บุตรหลานจะต้องดำารงชีวิตต่อไป เพราะว่าลูกแต่ละคนเริ่มต้นชีวิต
กันช้าทั้งนั้นเลย คือต้องช่วยอยู่ข้างๆ ท่านตลอด เมื่อเทียบกับเพื่อนฝูง
รุ่นเดียวกันแล้ว ช้ามาก เพราะฉะนั้นท่านก็คำานึงถึงข้อนี้เหมือนกันว่า
อย่างน้อยที่สุดให้เราสามารถดำารงชีวิตอยู่ไปได้ไม่ถึงกับอัตคัดขัดสน
ตรงจุดที่ว่า สิ่งที่อาจารย์ต้องการมาก คืออยากให้ความคิดของท่าน
แพร่หลาย ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ท่านอาจารย์ก็คงมีความหวังกับสังคม
ไทยในช่วงหลัง ๑๔ ตุลาฯ หรือว่าช่วงที่อาจารย์ป๋วยเข้ามาเป็น
อธิการบดี มธ. มากทีเดียว เพราะความคิดของท่านเพิ่งจะแพร่
หลาย สังเกตจากงานของท่านในช่วงนั้น ได้รับการตีพิมพ์อยู่มาก
ใช่ค่ะ ท่านพยายามอยากจะให้เผยแพร่ แต่พี่มาคิดแล้วก็มีเหตุ-
การณ์ที่ทำาให้ท่านเสียใจอยู่เหมือนกัน รู้สึกจะเป็นอาจารย์ป๋วยเป็นคนไป
เล่าให้ฟังด้วยซ้ำาว่าความคิดของท่านถูกสกัดกั้น ธรรมศาสตร์บางส่วนไม่
ยอมรับความคิดของท่าน ท่านเสียใจมาก เพราะเห็นปรารภถึงเรื่องนี้
เสมอว่า ทำาไมชะตากรรมของท่าน ท่านถูกขวากระหน่ำาไม่พอ ยังถูกซ้าย
โจมตีอีก
คิดถึงอาจารย์ปรีดี 69
