Page 45 - ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2567
P. 45
ทีี�ดิินีบริเวิณโรงทีหารกองพันีทีหารราบทีี� ๔ ติำาบล่ที่าพระจันีทีร์ ใช้เจ้าหนี้าทีี�ชวิเล่ขของสุภาผู้แทีนีราษฎรก่อนี) ไดิ้ค่าสุมัครสุอบแล่ะ
แก่มหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่อง พ.ศิ. ๒๔๗๗ วิ่า ค่าจำาหนี่ายคำาสุอนีเป็นีทีุนีของมหาวิิทียาล่ัยติ่อไป
ไดิ้กระทีำาพิธีเปิดิมหาวิิทียาล่ัยเป็นีปฐมฤกษ์เม่�อวิันีทีี� ๒๗
“เร้�องน้ำ่�ข้าพเจ้าขอประที่าน้ำเร่ย่น้ำวิ่า มห้าวิิที่ย่าลััย่ มิถุนีายนี ๒๔๗๗ โดิยผู้สุำาเร็จราชการแทีนีพระองค์ สุมเดิ็จกรม
วิิชาธิรรมศึาสต้ร์แลัะการเม้องม่เงิน้ำสะสมที่่�เก็บ่ไวิ้ไดุ้เป็น้ำ พระนีริศิรานีุวิัดิติิวิงศิ์ ทีรงกระทีำาพิธีในีพระปรมาภิไธยพระบาทีสุมเดิ็จ
จําน้ำวิน้ำน้ำ่�แก่กระที่รวิงกลัาโห้มไปแลั้วิ กระที่รวิงกลัาโห้ม พระเจ้าอยู่หัวิ
ไดุ้รับ่เงิน้ำไปแลั้วิ ประกอบ่กับ่ที่่�ดุิน้ำบ่ริเวิณโรงที่ห้ารกองพัน้ำ แล่ะในีโอกาสุนีี� โรงเรียนีกฎหมายเดิิมซำ่�งรัฐบาล่พระยา
ที่ห้ารราบ่ที่่� ๔ ต้ําบ่ลัที่่าพระจัน้ำที่ร์น้ำ่� ที่างที่ห้ารไม่ต้้องการ มโนีปกรณ์นีิติิธาดิา ไดิ้โอนีไปข่�นีอยู่กับจุฬาล่งกรณ์มหาวิิทียาล่ัยนีั�นี
จะใช้ เพราะฉะน้ำั�น้ำ รัฐ์บ่าลัจึงไดุ้รับ่เอาที่่�ดุิน้ำกองพัน้ำที่ห้ารน้ำ่� ไดิ้โอนีกล่ับมารวิมอยู่ในีมหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องนีี�
มาเป็น้ำของห้ลัวิง แ ลัะขอโอน้ำให้้แก่มห้าวิิที่ย่าลััย่วิิชา อีกคร่�งหนี่�ง
ธิรรมศึาสต้ร์แลัะการเม้อง ควิามประสงค์ใน้ำการโอน้ำน้ำ่� ดิ้วิยคำาทีี� ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ แถล่งไวิ้ติ่อสุภาวิ่า “มห้าวิิที่ย่าลััย่น้ำ่�
ก็เพ้�อจะขย่าย่สถึาน้ำที่่�การศึึกษาแห้่งมห้าวิิที่ย่าลััย่ เลั่�ย่งต้ัวิเอง” นีั�นี ที่านีผู้อ่านีนี่าจะทีราบวิ่า ที่านีไดิ้มีวิิธีอย่างไรจ่งให้
ธิรรมศึาสต้ร์แลัะการเม้องให้้กวิ้างขวิางแลัะเจริญสมกับ่ มหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่อง ซำ่�งเป็นีนีิติิบุคคล่เล่ี�ยง
ควิามเป็น้ำอย่้่ ณ บ่ัดุน้ำ่� น้ำอกจากน้ำั�น้ำก็ไม่ม่ข้อควิามอะไร ติัวิเองไดิ้ ทีี�มาของรายไดิ้สุำาหรับใช้จ่ายในีมหาวิิทียาล่ัยนีั�นี สุ่วินีหนี่�ง
ข้าพเจ้าขอประที่าน้ำแถึลังเพ่ย่งเที่่าน้ำ่�” มาจากเงินีค่าเล่่าเรียนี ค่าสุมัครสุอบไล่่ ค่าธรรมเนีียมอ่�นี ๆ เงินีอุดิหนีุนี
จากรัฐบาล่แล่ะค่าติำาราติ่าง ๆ ทีี�มหาวิิทียาล่ัยจัดิพิมพ์จำาหนี่ายให้แก่
ไดิ้ทีรงพระกรุณาโปรดิเกล่้าฯ ติั�งให้ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ เป็นี นีักศิ่กษาซำ่�งนี่าจะเพียงพอติล่อดิไป แติ่ที่านีผู้ประศิาสุนี์การมิไดิ้คิดิ
ผู้ประศิาสุนี์การมหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่อง เม่�อวิันีทีี� เพียงแค่นีั�นี ที่านีติ้องการทีี�จะเห็นีมหาวิิทียาล่ัยนีี�เจริญรุ่งเร่องเป็นี
๑๑ เมษายนี ๒๔๗๗ ปึกแผ่นีมั�นีคงในีแผ่นีดิินีนีี�สุ่บไป โดิยไม่ติ้องอาศิัยงบประมาณแผ่นีดิินี
ผู้ประศิาสุนี์การมหาวิิทียาล่ัยไดิ้ดิำาเนีินีการเกี�ยวิกับมหาวิิทียาล่ัย ขณะนีั�นีไดิ้เกิดิสุงครามระหวิ่างจีนีกับญี�ปุ่นี โ ดิยทีหารญี�ปุ่นี
ให้เป็นีไปติามทีี�ไดิ้รับรองไวิ้ติ่อสุภาผู้แทีนีราษฎร โดิยไดิ้จัดิวิางหล่ักสุูติร ยกทีหารข่�นีบุกเม่องจีนี ชาวิจีนีในีเม่องไทียก็สุ่งเงินีจากเม่องไทีย
การศิ่กษา จัดิหาเงินีทีุนีของมหาวิิทียาล่ัย โดิยวิางวิิธีการให้มีการ ไปช่วิยปิติุภูมิของตินีกันีเป็นีจำานีวินีมาก โดิยสุ่งผ่านีทีางโพยก๊วินีบ้าง
สุมัครสุอบเป็นีสุมัย ๆ ใช้เจ้าหนี้าทีี�ชวิเล่ขจดิคำาบรรยายของอาจารย์ ทีางธนีาคารพาณิชย์บ้าง จนีรัฐบาล่ไทียติ้องห้ามสุ่งออก ในีเวิล่านีั�นี
ผู้สุอนีแล่้วิพิมพ์คำาสุอนีออกจำาหนี่าย (ชวิเล่ขทีี�เริ�มงานี มหาวิิทียาล่ัยนีี� ในีเม่องไทีย ค่อ กรุงเทีพฯ มีธนีาคารทีี�พอเรียกไดิ้วิ่า ธนีาคารของ
คนีไทียอยู่ธนีาคารเดิียวิ ค่อ ธนีาคารสุยามกัมมาจล่ (ปัจจุบันี ธนีาคาร
๔๔ ปรีีดีีบรีรีณานุุสรีณ์ ๒๕๖๗ บทท่� ๒ : ตั้้�งมหาวิิทยาลั้ยวิิชาธรรมศาสตั้ร์แลัะการเมือง ๔5
