Page 47 - ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2567
P. 47
ไทียพาณิชย์) แติ่ก็มีผู้จัดิการเป็นีฝรั�ง นีอกนีั�นีเป็นีธนีาคารของ “วิิชา” “แล่ะการเม่อง” ออกเสุีย แล่ะยุบติำาแหนี่งผู้ประศิาสุนี์การ
คนีติ่างดิ้าวิทีั�งสุิ�นี สุ่วินีธนีาคารชาติิไทียก็ยังไม่มี แล่ะเป็นีทีี�รู้กันีวิ่า มหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องเสุีย นีับวิ่าผู้ประศิาสุนี์การ
คนีไทียทีำาธนีาคารไม่เป็นี มีธนีาคารติ่างดิ้าวิธนีาคารหนี่�ง ค่อ ของมหาวิิทียาล่ัยนีี�มี ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ดิำารงติำาแหนี่งเพียงคนีเดิียวิ
Overseas Chinese Banking Corporation ติั�งอยู่ทีี�ถนีนีเจริญกรุง เที่านีั�นี แล่้วิผู้ทีรงอำานีาจก็จัดิการขายหุ้นี ๘๐% นีั�นีไปให้แก่บุคคล่
ติำาบล่สุามแยก ธนีาคารนีี�ถูกติำารวิจกล่่าวิหาวิ่าล่ะเมิดิคำาสุั�งห้ามสุ่งเงินี ภายนีอกทีั�งหมดิ มหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องทีี�เป็นี
ออกนีอกประเทีศิ ผู้จัดิการธนีาคารถูกสุอบสุวินี ในีทีี�สุุดิธนีาคารนีี� สุถาบันีอิสุระเล่ี�ยงติัวิเองไดิ้ กล่ับกล่ายเป็นีสุถาบันีการศิ่กษาของรัฐ
ก็ไม่มีควิามปรารถนีาจะดิำาเนีินีกิจการธนีาคารติ่อไป เม่�อ ดิร.ปรีดิี ซำ่�งอาศิัยเงินีงบประมาณแผ่นีดิินี ทีี�มาจากเงินีภาษีอากรของราษฎร
พนีมยงค์ ผู้ประศิาสุนี์การมหาวิิทียาล่ัย ไดิ้ทีราบเร่�องเข้า ก็ไดิ้เจรจา เล่ี�ยงติัวิอย่างทีี�เป็นีอยู่อย่างปัจจุบันีนีี�
ซำ่�อกิจการจากเจ้าของเดิิม แล่ะไดิ้ติกล่งซำ่�อขายทีรัพย์สุินีกันีสุำาเร็จ การให้การศิ่กษาระดิับอุดิมศิ่กษาโดิยรัฐแบบนีี�คิดิคร่าวิ ๆ ใช้เงินี
ในีวิงเงินี ๒๐,๐๐๐ บาที แ ล่้วิจัดิติั�งข่�นีเป็นีธนีาคารเอเชียเพ่�อ งบประมาณไม่ติำากวิ่า ๖,๐๐๐ บาที ติ่อปีติ่อนีักศิ่กษา ๑ คนี แติ่ในีการ
พาณิชยกรรมแล่ะการอุติสุาหกรรม มีทีุนีจดิทีะเบียนี ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาที จัดิการศิ่กษาของรัฐโดิยทีั�วิไปนีั�นี โดิยเฉพาะทีางดิ้านีประถมศิ่กษา
โดิยมหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องถ่อหุ้นี ๘ ๐% ค่อ ซำ่�งเป็นีการศิ่กษาภาคบังคับ ค่อบังคับให้เขาอันีไดิ้แก่ลู่กชาวิไร่ชาวินีา
๘๐๐,๐๐๐ บาที การประกอบกิจการธนีาคารนีั�นีโดิยปกติิแล่้วิกล่่าวิ ลู่กชาวิไทียผู้ขาดิแคล่นีทีั�งหล่ายติ้องเรียนี กล่ับปรากฏิวิ่ามีโรงเรียนี
ไดิ้วิ่าย่อมมีกำาไรดิ้านีเดิียวิ ฉะนีั�นี กำาไรจากธนีาคารนีี�แหล่ะจะเป็นีเงินี ให้เดิ็กเรียนีไม่พอ ค่อ ยังขาดิแคล่นีสุถานีทีี�เรียนี ขาดิครู ขาดิแคล่นี
เล่ี�ยงติัวิเองของมหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่อง แล่ะ อุปกรณ์การสุอนีอยู่เป็นีอันีมาก สุภาวิะเช่นีนีี�มีอยู่มาช้านีานีแล่้วิ
ทีำานีุบำารุงมหาวิิทียาล่ัยเจริญรุ่งเร่องเป็นีปึกแผ่นีมั�งคงสุ่บไป แล่ะ มันีนี่าอนีาถใจไหม มีกฎหมายบังคับให้เขาเรียนี แติ่ไม่มีทีี�ให้เขาเรียนี
อีกข้อหนี่�งทีี�สุำาคัญยิ�งก็ค่อ เพ่�อพิสุูจนี์ให้รู้กันีวิ่าคนีไทียก็มีควิามสุามารถ รัฐบาล่กล่ับไปขยายการศิ่กษาทีี�ไม่บังคับโดิยเฉพาะค่อ การศิ่กษาระดิับ
กิจการทีำาธนีาคารไดิ้ ยิ�งกวิ่านีั�นีก็เป็นีการเติรียมติัวิบุคคล่ทีี�จะใช้ในีการ อุดิมศิ่กษา เม่�อจัดิการศิ่กษาของชาติิเป็นีไปเช่นีนีี� ควิามมั�นีคงของชาติิ
จัดิติั�งธนีาคารชาติิติ่อไป แล่ะควิามเจริญของชาติิจะเกิดิข่�นีไดิ้อย่างไร
ภายหล่ังรัฐประหาร ในีปี ๒๔๙๒ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ไดิ้จาก มหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องนีั�นี มิไดิ้สุอนีวิิชา
ประเทีศิไทียไปแล่ะพำานีักอยู่ในีติ่างประเทีศิ นีักการเม่องผู้ข่�นีครอง กฎหมาย วิิชาการเม่อง วิิชาเศิรษฐศิาสุติร์ วิิชาการบัญชีชั�นีสุูง แล่ะ
อำานีาจก็ไดิ้เข้าครอบครองมีอำานีาจอยู่ในีมหาวิิทียาล่ัยวิิชาธรรมศิาสุติร์ บรรดิาวิิชาอ่�นี ๆ อันีเกี�ยวิกับวิิชาธรรมศิาสุติร์แล่ะการเม่องเป็นี
แล่ะการเม่อง รัฐบาล่คณะใหม่ไดิ้เสุนีอร่างพระราชบัญญัติิมหาวิิทียาล่ัย มหาวิิทียาล่ัยแรกในีประเทีศิไทียเที่านีั�นี แ ติ่ยังเป็นีสุถานีทีี�สุร้าง
ธรรมศิาสุติร์ ประกาศิใช้เม่�อ ๑๘ มีนีาคม ๒๔๙๕ โดิยเปล่ี�ยนีช่�อ “เหติุผล่” ให้เกิดิแก่นีักศิ่กษา ให้นีักศิ่กษาเป็นีติัวิของติัวิเอง แล่ะ
มหาวิิทียาล่ัยเสุียใหม่เป็นี “มหาวิิทียาล่ัยธรรมศิาสุติร์” โดิยติัดิคำาวิ่า รักสุันีติิ มอติโติของมหาวิิทียาล่ัย จากเนี่�อเพล่งประจำามหาวิิทียาล่ัย
๔๖ ปรีีดีีบรีรีณานุุสรีณ์ ๒๕๖๗ บทท่� ๒ : ตั้้�งมหาวิิทยาลั้ยวิิชาธรรมศาสตั้ร์แลัะการเมือง ๔๗
