Page 88 - ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2567
P. 88
“...ภาษ่อากรที่่�รัฐ์บ่าลัเร่ย่กเก็บ่ รวิมที่ั�งเงิน้ำช่วิย่บ่ํารุง ติ่อข่าวิล่่ออันีเป็นีอกุศิล่ นีอกจากจะไดิ้ขอร้องให้ราษฎรอ่านี
ที่้องที่่�แลัะช่วิย่การประถึมศึึกษาที่่�รัฐ์บ่าลัเร่ย่กร้องขอให้้ คำาชี�แจงของรัฐบาล่โดิยล่ะเอียดิแล่ะรอบคอบแล่้วิ ยังไดิ้ขอร้องอีกวิ่า
เส่ย่สลัะใน้ำประมวิลัรัษฎากรน้ำ่� รัฐ์บ่าลัไดุ้กระที่ําไปดุ้วิย่
ควิามประสงค์ที่่�จะบ่ํารุงประเที่ศึ ซ์ึ�งที่ั�งรัฐ์บ่าลัแลัะราษฎร “ขออย่่าไดุ้เช้�อข่าวิเลั่าลั้อเห้ลัวิไห้ลั เพราะการเช้�อน้ำ่�
ย่่อมม่ส่วิน้ำร่วิมกัน้ำเป็น้ำเจ้าของ แลัะย่่อมม่ส่วิน้ำไดุ้ส่วิน้ำเส่ย่ เป็น้ำการประมาที่ห้มิ�น้ำเห้ม่อย่่างย่ิ�ง แลัะควิามประมาที่
ใน้ำโชคชะต้าของชาต้ิอย่้่เที่่ากัน้ำ บ่้าน้ำเม้องจะเจริญต้่อไปไดุ้ น้ำั�น้ำเอง อาจที่ําให้้ประเที่ศึถึึงกับ่ดุับ่ส้ญไดุ้ แลัะพึงระลัึก
ก็ดุ้วิย่ม่เงิน้ำราย่ไดุ้ซ์ึ�งเฉลั่�ย่เก็บ่จากราษฎรต้ามส่วิน้ำแห้่ง ถึึงพุที่ธิภาษิต้ที่่�วิ่า ปมาโที มจฺจุโนี ปทีำ - ควิามประมาที่
ควิามสามารถึมาจับ่จ่าย่ใช้สอย่ให้้เพ่ย่งพอแก่ควิาม เป็น้ำที่างแห้่งควิามต้าย่ รัฐ์บ่าลัไดุ้ต้ระห้น้ำักแน้ำ่วิ่า คงไม่ม่
ต้้องการแห้่งควิามเจริญ ให้้เพ่ย่งพอแก่การบ่ํารุงที่้องที่่�แลัะ ราษฎรคน้ำใดุที่่�ม่เจต้น้ำ์จําน้ำงจะให้้ประเที่ศึสย่ามถึึงซ์ึ�ง
บ่ํารุงการศึึกษา ซ์ึ�งผู้ลัแห้่งการบ่ํารุงที่ั�งน้ำ่�จะกลัับ่สะที่้อน้ำ ควิามดุับ่ส้ญเป็น้ำแน้ำ่แลัะทีุ่กคน้ำคงจะพร้อมใจกัน้ำสน้ำับ่สน้ำุน้ำ
มาส้่ผู้้้ที่่�ช่วิย่กัน้ำบ่ํารุง...ฉะน้ำั�น้ำ รัฐ์บ่าลัจึงขอให้้ประชาชน้ำ ควิามต้ั�งใจดุ่ของรัฐ์บ่าลั”
ถึ้อวิ่า เงิน้ำที่่�ต้้องเส่ย่ไปต้ามประมวิลัรัษฎากรน้ำ่� เป็น้ำเงิน้ำที่่�
เส่ย่สลัะออกให้้เพ้�อการบ่ํารุงประเที่ศึต้ามส่วิน้ำที่่�เป็น้ำธิรรม นีี�ค่องานีสุ่วินีหนี่�งของ ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ประมวิล่รัษฎากร
แลัะที่่�สามารถึจะเส่ย่ไดุ้” เป็นีระบบภาษีอันีหนี่�ง เป็นีภาษีทีางติรง (direct tax) แล่ะเป็นีระบบ
ภาษีทีี�ก้าวิหนี้า (system of progressive taxation) ในีติัวิเอง แล่ะ
๒
ดิร.ปรีดิี พนีมยงค์ ไม่ล่่มทีี�จะบรรจุข้อควิามอันีเป็นีทีี�ซำาบซำ่�งของ ถ้าพิจารณารวิมกับภาษีมฤดิก ๒๔๗๖ ซำ่�งคณะปฏิิวิัติิไดิ้เริ�มใช้เป็นี
พุทีธศิาสุนีิกชนีชาวิไทียไวิ้วิ่า เริ�มแรกภายหล่ังวิันีปฏิิวิัติิ จะเห็นีไดิ้ชัดิวิ่า ระบบภาษีของประเทีศิไทีย
ยุคนีี�เป็นีระบบภาษีทีี�ก้าวิหนี้า แล่ะก้าวิหนี้าค่อนีข้างชัดิ ค่อ เป็นีธรรมแก่
“การเส่ย่สลัะส่วิน้ำน้ำ้อย่ของบุ่คคลั เพ้�อประโย่ชน้ำ์ของ ราษฎรทีุกชั�นี พิจารณาในีดิ้านีประชาธิปไติย ระบบภาษียุคนีี�สุอดิคล่้อง
ส่วิน้ำให้ญ่น้ำั�น้ำ แม้ใน้ำคัมภ่ร์พระธิรรมบ่ที่ก็ไดุ้ม่กลั่าวิแน้ำะน้ำํา กับระบอบการปกครองประชาธิปไติยอย่างแที้จริง
ไวิ้วิ่า มติฺติาสฺุขปริจฺจาคา ปสฺุเสุ เจ วิิปุล่ำ สุุขำ จเช มติฺติาสุุขำ
ธีโร สุมฺปสฺุสุำ วิิปุล่ำ สุุขำ ซ์ึ�งแปลัควิามวิ่า ถึ้าพึงเห้็น้ำควิามสุข
อัน้ำกวิ้างขวิาง เพราะย่อมเส่ย่สลัะควิามสุขส่วิน้ำน้ำ้อย่ ผู้้้ม่
๒ ภาษีนีี�ไดิ้ถูกยกเล่ิกเสุียแล่้วิ เม่�อวิันีทีี� ๑๘ มกราคม ๒๔๘๗ นี่าเสุียดิายอย่างยิ�ง
ปัญญาเลั็งเห้็น้ำควิามสุขอัน้ำกวิ้างขวิาง ก็ควิรเส่ย่สลัะ
ทีี�การปกครองในีระบอบประชาธิปไติยขาดิเคร่�องม่อสุร้างควิามเป็นีธรรมให้แก่
ควิามสุขส่วิน้ำน้ำ้อย่เส่ย่”
สุังคมอันีนีี�
๘๖ ปรีีดีีบรีรีณานุุสรีณ์ ๒๕๖๗ บทท่� ๕ : ประมวลรัษฎากร ๘๗
