Page 112 - 78 ปี วันสันติภาพไทย "เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง"

หลังจากกองทัพญี�ปุ่นบุกเข้าประเทศไทยได้ 6 เดือน จอมพล ป.
พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี แถลงเมื�อเดือนมิถุนายน 2485 ว่า ภาวะ
1
เศรษิฐกิจของประเทศกำาลังทรุดเต็มที� นับว่าท่านนายกรัฐมนตรีนำา
ความจริงมาบอกประชาชนอย่างไม่ปิดบัง เพราะขณะนั�นเงินทุนสำารองของ
ประเทศประมาณร้อยละ 60 ถูกรัฐบาลอังกฤษิและอเมริกากักไว้ที�ลอนดอน
และนิวยอร์ก รัฐบาลไทยยังถูกญี�ปุ่นบีบบังคับให้ลดค่าเงินบาทลงมาเท่ากับ
เงินเยนญี�ปุ่น การค้าระหว่างประเทศหยุดชะงัก เงินคงคลังของรัฐบาลหมด
ฐานะการเงินของประเทศจ่งเข้าขั�นวิกฤต
สภาวะกระทบเศรษิฐกิจมากที�สุด คือ การลดค่าเงินบาทลงมา

เท่ากับเงินเยน ตามข้อตกลงไทย-ญี�ปุ่นที�ลงนามกัน ณ กรุงโตเกียว เมื�อวันที�
23 เมษิายน 2485 หลังจากที�คณะผู้แทนเศรษิฐกิจของไทยซำ่�งมีนายวนิช
ปานะนนท์ เป็นหัวหน้าไปเจรจากับญี�ปุ่น ตามข้อตกลงนี�ค่าเงินเยนต่อ
เงินบาท ซำ่�งเมื�อก่อนสงครามอยู่ในอัตรา 150-160 : 100 กลายเป็น 100 : 100
หรือเท่ากับเงินบาทลดค่าลงร้อยละ 33 คณะผู้แทนเศรษิฐกิจคณะนี�ยังตกลง
ว่า รัฐบาลไทยจะชำาระเงินทั�งในการพาณิชย์ และไม่ใช่การพาณิชย์ระหว่าง

2
ประเทศไทยกับประเทศญี�ปุ่นเป็นเงินเยน และข้อตกลงยังครอบคลุมไปถ่ง
เรื�องเงินเยนพิเศษิ กล่าวคือ ในวันที� 18 มิถุนายน 2485 ญี�ปุ่นให้ไทยกู้ยืม
เงิน 200,000,000 เยน จากธนาคารแห่งประเทศไทย “เพื�อรักษิาไว้ซำ่�ง
ความมั�นคงแห่งเงินตรา” แต่มีข้อแม้ว่าญี�ปุ่นจะออกเงินกู้ให้เป็น “เงินเยน

1
Bangkok Times, 25 มิถุนายน 2485.
2
เรื�องนี�ไทยต้องยอมรับอยู่แล้วโดยปริยาย เพราะในภาวะสงครามขณะนั�น ไทยจะค้าขาย
กับประเทศใดไม่ได้ นอกจากกับประเทศญี�ปุ่นและดินแดนที�ญี�ปุ่นย่ดครอง อน่�ง ในการ
เจรจาเรื�องเศรษิฐกิจกับญี�ปุ่นครั�งนี� ญี�ปุ่นเสนอให้จัดตั�งธนาคารกลางข่�นเป็นเจ้าหน้าที�
เงินตรา โดยให้มีที�ปร่กษิาและหัวหน้าหน่วยงานต่าง ๆ เป็นชนชาติญี�ปุ่น แต่ไทยไม่ยอมรับ
ข้อเสนอนี� เพราะเท่ากับยอมให้ญี�ปุ่นเข้ามาควบคุมเงินตราและเครดิตของไทยโดยตรง
รัฐบาลไทยจ่งต้องรีบจัดตั�งธนาคารแห่งประเทศไทยข่�นโดยด่วน โปรดดู วิวัฒนไชยา-
นุสรณ์, ธนาคารแห่งประเทศไทยพิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพพระวรวงศ์เธอ พระองค์
เจ้าวิวัฒนไชย ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส (1 เมษิายน 2504).

บทที่ 4 : เศรษฐกิจสมัยสงคราม 111