Page 113 - 78 ปี วันสันติภาพไทย "เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง"

พิเศษิ” หรือเป็น “เยนทหาร” ซำ่�งเป็นเงินสกุลเดียวกับที�ใช้อยู่ในกองทัพญี�ปุ่น
ในฮ่องกง และดินแดนอื�น ๆ ที�ญี�ปุ่นครอบครอง 3

ข้อตกลงปรับอัตราเงินเยน-บาท และข้อตกลงเรื�องเงินเยนพิเศษิ
ทำาให้ญี�ปุ่นได้เปรียบไทยมาก เพราะญี�ปุ่นสามารถซำื�อวัตถุดิบจากไทย
ในราคาถูกกว่าเดิม แต่ไทยต้องยอมรับข้อตกลง เพราะญี�ปุ่นจะไม่ยอมรับ
แลกคืนธนบัตรที�ทหารญี�ปุ่นเข้ามาใช้หลายล้านบาทในภาคเหนือและภาคใต้
และญี�ปุ่นยังยอมชดเชยข้อเสียเปรียบของไทย 2 เรื�อง คือ 1. ญี�ปุ่นยอมให้
ไทยกำาหนดราคาข้าวที�จะขายให้ญี�ปุ่นสูงกว่าเดิม ร้อยละ 37 และ 2. ญี�ปุ่น
ยอมลดค่าเงินเปียส์อินโดจีน ซำ่�งมีราคาสูงกว่าไทยให้ลดลงเท่าไทย 4

อันที�จริงว่ากันตามทฤษิฎีข้อตกลงเรื�องเงินเยน-บาท อาจเป็นผลดี
กับไทยในกรณีที�จะช่วยให้ไทยขายสินค้าได้ราคาสูงข่�น แต่ในทางปฏิบัติกลับ
ไม่เป็นเช่นนั�น เพราะไทยกำาลังอยู่ในระหว่างสงครามไม่สามารถผลิตสินค้า
ออกจำาหน่ายได้
รัฐบาลไทยยังต้องรับภาระหนักทางเศรษิฐกิจเมื�อญี�ปุ่นเรียกร้องกู้
เงินบาทไปใช้จ่ายในกองทัพญี�ปุ่น โดยใช้วิธีกู้หลายวิธีตามที�ญี�ปุ่นสะดวก

ในระหว่างเดือนธันวาคม 2484 ถ่งเดือนมิถุนายน 2485 ญี�ปุ่นใช้วิธีกู้ยืม
โดยธนาคารโยโกฮามาสเปซำี กรุงเทพฯ เบิกเงินเกินบัญชีจากสำานักธนาคาร
แห่งประเทศไทย เสียดอกเบี�ยร้อยละ 4 ต่อปี และชำาระเงินต้นคืนเป็นทองคำา
คิดราคา 1 กรัมบริสุทธิ์ต่อ 3.06 บาท แต่นับจากเดือนกรกฎาคม 2485 ถ่ง
เดือนธันวาคม 2486 ญี�ปุ่นขอเปลี�ยนวิธีกู้เงินใหม่ไม่ชำาระคืนเป็นทองคำา
ทั�งหมด แต่ชำาระคืนเป็นทองคำากับเงินเยน โดยใช้วิธีให้เครดิตบัญชีธนาคาร
แห่งประเทศญี�ปุ่นเป็นเงินเยนแล้วธนาคารแห่งประเทศไทยก็มีเครดิตบัญชี

3
กองบรรณสาร กระทรวงการต่างประเทศ กรุงเทพฯ : แฟ้มเรื�องที�ปร่กษิากระทรวง ตอน
สนธิสัญญาไทย-ญี�ปุ่น 1942 หัวหน้าคณะผู้แทนไทย รัฐมนตรี กระทรวงการต่างประเทศ
5 กรกฎาคม 1942.
4
โปรดดู หลวงวิจิตรวาทการ, “หลังฉากประกาศสงคราม,” ตู้ทอง, 1 (ตุลาคม 2513), หน้า
40-41.

112 เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง