Page 31 - 78 ปี วันสันติภาพไทย "เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง"
P. 31
ราชการอีกคนหน่�ง คือ นายปรีดี พนมยงค์ เดินทางไปราชการต่างจังหวัด
ถ้าจะต้องคอยก็คงจะไม่ทันเวลา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์
ทิพอาภา ประธานคณะผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์ จ่งรับสั�งให้ประกาศชื�อ
นายปรีดี พนมยงค์ ไปด้วย แม้จะมิได้ลงนามก็ตาม 27
เป็นที�น่าสังเกตว่า การที�รัฐบาลเลือกวันที� 25 มกราคม เป็นวัน
ประกาศสงครามกับอังกฤษิและอเมริกา อาจจะเนื�องมาจากเหตุสองประการ
ประการแรก วันที� 25 มกราคม เป็นวันสำาคัญในประวัติศาสตร์ไทย คือ
เป็นวันที�เชื�อกันว่า สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกระทำายุทธหัตถีชนะ
พระมหาอุปราชของพม่า หรือประการที�สอง รัฐบาลของจอมพล ป.
พิบูลสงคราม คงต้องการแสดงให้เห็นว่า รัฐบาลสามารถกระทำาการใด ๆ ได้
ทุกอย่างโดยมิต้องคอยรับความเห็นชอบจากผู้ใด
หากจะพิจารณาถ่งขั�นตอนการดำาเนินนโยบายของรัฐบาลไทย
นับจากวันที� 8 ธันวาคม 2484 เมื�อไทยยินยอมให้กองทัพญี�ปุ่นผ่านประเทศ
ตลอดไปถ่งการลงนามไมตรีกับญี�ปุ่นต่อ ๆ มา ในวันที� 11 ธันวาคม,
14 ธันวาคม, 21 ธันวาคม 2484 และการตัดสินใจประกาศสงครามกับ
อังกฤษิและอเมริกาในวันที� 25 มกราคม 2485 ก็อาจจะมีข้อที�น่าจะ
พิจารณาได้หลายประเด็น เป็นต้นว่า จำาเป็นด้วยหรือที�ไทยต้องยอมจำานน
ต่อกองทัพญี�ปุ่น คำาถามเหล่านี�ล้วนท้าทายให้เราพิจารณาหาคำาตอบด้วย
การศ่กษิาแง่มุมและประเด็นเบื�องหน้าเบื�องหลังของเหตุการณ์โดยละเอียด
ถี�ถ้วนด้วยใจเป็นกลางอีกครั�งหน่�ง
จากหลักฐานเท่าที�พอจะรวบรวมได้ เหตุการณ์ดำาเนินมาเป็นลำาดับนี�
27
ทวี บุณยเกตุ, “ข้อเท็จจริงเพิ�มเกี�ยวกับเหตุการณ์ในประเทศไทยในระหว่างมหา
สงครามโลกครั�งที� 2,” ไทยกับสงครามโลกครั้งที่ 2 (พระนคร : ไทยวัฒนาพานิช, 2511),
หน้า 250 และนายปรีดี พนมยงค์ เขียนวิจารณ์ว่า การประกาศสงครามดังกล่าวถือเป็น
โมฆะ เพราะรัฐบาลไม่ได้นำาเสนอสภาผู้แทนราษิฎร และตัวท่านเองในฐานะผู้สำาเร็จ
ราชการแทนพระองค์ โปรดดู “The Story of Pridi Banomyong,” The Bangkok Post,
26 พฤศจิกายน 2517.
30 เมืองไทยสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง
