Page 49 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

รัฐประหาร ๘ พฤศจิกายน ๒๔๙๐

แรงกระเพื่อมที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์การสวรรคตของสมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลนั้นนำามาสู่การทำารัฐประหารโดย “คณะ
รัฐประหาร” มีผลเป็นการเลิกล้มรัฐธรรมนูญ ฉบับลงวันที่ ๙ พฤษภาคม
๒๔๘๙ ลงอย่างสิ้นเชิง และนัยในทางการเมืองที่สำาคัญก็คือ เป็นการ
ปิดฉากบทบาทและผลงานของคณะราษฎรที่มีมาตลอด ๑๕ ปีลงด้วย

เช่นกัน
สิ่งที่เรียกกันว่า “วงจรอุบาทว์” ได้เริ่มเข้าสิงสถิตในการเมือง
ไทยนับแต่นั้นเป็นต้นมา และจะต้องเน้นยำ้าในที่ด้วยว่า จากรัฐประหาร
๘ พฤศจิกายน ๒๔๙๐ นี่เอง ระบอบการเมืองการปกครองที่ถูกสถาปนา

ขึ้นในภายหลังหามีความเกี่ยวพันหรือสืบเนื่องจากการอภิวัฒน์ ๒๔๗๕ -
๒๔๗๖ ของคณะราษฎรแต่อย่างใดไม่

นายปรีดีและการตอบโตรัฐประหาร ๘ พฤศจิกายน ๒๔๙๐

หากศึกษาข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นของรัฐประหารครั้งนี้ จะเห็นได้
ว่า มีจุดมุ่งหมายเพื่อเอาชีวิตของนายปรีดีอย่างชัดเจน ดังนั้น ผู้ตกเป็น
เป้าจึงจำาเป็นต้องลี้ภัยไปยังต่างประเทศ แต่ในวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์
๒๔๙๒ นายปรีดีได้เดินทางกลับเข้าประเทศไทยและนำา “ขบวนการ

ประชาธิปไตย” เข้าต่อสู้โดยทางอาวุธ เพื่อสถาปนาระบอบการปกครอง
ตามรัฐธรรมนูญ ฉบับลงวันที่ ๙ พฤษภาคม ๒๔๘๙ ขึ้นอีกครั้งหนึ่ง แต่
กลับพ่ายแพ้ในที่สุด ดังนั้น “ขบวนการประชาธิปไตย ๒๖ กุมภาพันธ์ จึง
มิใช่กบฏต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และรัฐธรรมนูญประชาธิปไตย
จึงไม่ควรที่ผู้รณรงค์เพื่อความเป็นประชาธิปไตยจะสนับสนุนรัฐธรรมนูญ

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 49