Page 60 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 60
ท่านคิดว่าท่านควรจะทำาอะไรในช่วงปลายของชีวิตท่านที่เป็นเรื่อง
ราวการบ้านการเมืองโดยตรงหรือไม่
ท่านรู้ว่าท่านชราภาพแล้วที่จะเข้ามาเล่นการเมือง แบบอย่าง
นั้นท่านคงไม่คิดนะคะ เพราะว่าอย่างหนึ่ง ท่านก็อยู่ห่างไกลจากเมือง
ไทยเกินกว่าที่จะเข้ามาโดยตรง มันยังเป็นไปไม่ได้ และในขณะเดียวกัน
นั้น หลายต่อหลายอย่างก็ไม่ได้ปรากฏขึ้นมากระจ่าง เพราะฉะนั้นท่าน
ก็เลยคิดว่าการเสนอข้อคิดเห็นต่างๆ แสดงความคิดเห็นต่างๆ ไม่ใช่ใน
ฐานะรัฐบุรุษอาวุโส แต่ในฐานะที่ว่าเป็นราษฎรไทยธรรมดาคนหนึ่งที่พึง
ทำา ทำาได้แค่ไหนก็ทำาแค่นั้น คิดว่าเป็นอย่างนี้มากกว่าที่จะเข้าไปร่วมอยู่
ในขบวนการไหน
ท่านเคยคาดหวังอะไรไว้เกี่ยวกับเรื่องแรงงาน กรรมกร หรือชาวนา
ไทยบ้างไหมว่าจะไปในทิศทางใดอย่างไรต่อไปในข้างหน้าของ
สังคมไทย
ที่ท่านคิดไว้ คงไม่ห่างไปกว่าที่ท่านเคยเขียนไว้ใน เค้าโครงการ
เศรษฐกิจ แต่ท่านหวังอยากจะให้ราษฎร ชาวนาหรือผู้ใช้แรงงานใน
ประเภทต่างๆ มีชีวิตอยู่ดีกินดี นี่เป็นสิ่งที่ท่านพูดอยู่เสมอ คือบางทีท่าน
อาจจะเปรียบเทียบกับในประเทศฝรั่งเศสในทางที่ว่าชีวิตของผู้ที่ใช้
แรงงานโดยทั่วๆ ไป เขามีชีวิตที่ดี ท่านก็คงนึกเสียดายที่เมืองไทยไม่เป็น
อย่างนั้น ในขณะเดียวกันท่านคงนึกเสียดายเหมือนกันว่า ความคิดของ
ท่านทางด้านเค้าโครงการเศรษฐกิจไม่สามารถทำาให้มันเป็นผลขึ้นมา ถ้า
ทำาขึ้นมา ท่านคงคิดว่า อย่างน้อยที่สุด ราษฎรไทยคงไม่ลำาบากยากจน
อย่างนี้
58 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
