Page 31 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 31
จึงจะได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตของรัฐคือ Docteur en Droit (mention
sciences juridiques)
การศึกษานิติศาสตร์โรมัน (Ratio scripta)
มีข้อสังเกตเกี่ยวกับหลักสูตรที่ต้องรำ่าเรียนในระดับปริญญา
เอกนี้ด้วยว่า การอบรมในทางวิชาการและความคิดชั้นสูงบนพื้นฐานของ
นิติศาสตร์โรมัน ที่แม้แต่นิติศาสตร์ของประเทศยุโรปทั้งปวงก็ยกย่องว่า
เป็น Ratio scripta (ระบบเหตุผลที่ถูกบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร) นั้น
น่าจะทำาให้นักศึกษาปรีดีตระหนักแน่แก่ใจได้เป็นอย่างดีถึงภารกิจที่วิชา
นิติศาสตร์มีต่อโลก ต่อวัฒนธรรมของยุโรป และที่สำาคัญที่สุดก็คือต่อ
ประเทศสยาม
อีกนัยหนึ่ง วิชานิติศาสตร์ที่หยั่งรากลงสู่หลักวิชาอันเป็นระบบ
ของเหตุผล ทั้งไม่ขึ้นกับเจตจำานงและอำานาจหรืออำาเภอใจของมนุษย์
คนใดนั้น ก็พึงเป็นสิ่งที่ควรปลูกฝังให้มีขึ้นในประเทศสยามด้วยเช่นกัน
และต้องไม่ลืมด้วยว่า นี่คือปัญญาญาณที่เป็นรากฐานสำาคัญแห่งระบบ
กฎหมายยุโรปภาคพื้นทวีป (ระบบกฎหมายซีวิลลอว์) โดยแท้
วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก
นักศึกษาปรีดีสำาเร็จการศึกษาระดับปริญญาดุษฎีบัณฑิต
ของรัฐ ในปี ๒๔๖๙ เป็นคนแรกของประเทศไทย โดยการเขียนงานวิจัย
ในหัวข้อ Du sort des Sociétés de Personnes en cas de Décès
d’un Associé: Étude de droit français et de droit comparé
(สถานะของห้างหุ้นส่วนในกรณีผู้เป็นหุ้นส่วนคนหนึ่งถึงแก่ความตาย:
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 31
