Page 127 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"

การยับยั้งพระราชกฤษฎีกามอบอำานาจ

ให้ผู้บัญชาการทหารสูงสุด

ความขัดแย้งระหว่างคณะผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์กับจอมพล
ป. พิบูลสงคราม ได้ปรากฏขึ้นอีกครั้ง เมื่อจอมพล ป. ได้เสนอให้คณะผู้

สำาเร็จราชการแทนพระองค์ลงนามประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับหนึ่ง
ที่มีเนื้อหาเป็นการให้อำานาจแก่ผู้บัญชาการทหารสูงสุดสามารถสั่งการ

บรรดากระทรวง ทบวง กรม ทั้งหลายได้ ซึ่งปรีดีเห็นว่าเป็นการให้จอมพล ป.
พิบูลสงคราม ผู้ที่ขณะนั้นดำารงตำาแหน่งนายกรัฐมนตรีและเป็นผู้บัญชาการ
ทหารสูงสุดด้วยอีกตำาแหน่งหนึ่ง มีอำานาจเผด็จการ อันขัดต่อระบบประชา-

ธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ ปรีดีจึงทำาบันทึกเสนอต่อประธานคณะผู้สำาเร็จ
ราชการแทนพระองค์ว่า สมควรที่จะยับยั้ง (veto) พระราชกฤษฎีกานั้น
พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาก็ทรงเห็นชอบด้วย คณะผู้สำาเร็จราชการ

แทนพระองค์จึงยับยั้งพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว โดยปรีดีได้ทำาจดหมายถึง
พล.ต.อ. อดุล อดุลเดชจรัส รองนายกรัฐมนตรี ชี้แจงเหตุที่ยับยั้งพระราช-
กฤษฎีกา ซึ่ง พล.ต.อ. อดุล ก็เห็นชอบด้วย ทั้งยังมีรัฐมนตรีในรัฐบาลอีก

หลายคนที่เห็นชอบด้วยกับคณะผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์ ๒๐
เกี่ยวกับกรณีข้างต้น ต้องเข้าใจด้วยว่า พระราชกฤษฎีกา (royal

decree) เป็นกฎหมายที่พระมหากษัตริย์ทรงตราขึ้นตามคำาแนะนำาของ
คณะรัฐมนตรี โดยรัฐธรรมนูญไม่ได้ถวายพระราชอำานาจในการยับยั้งเอา
ไว้ อันจะต่างจากกรณีของพระราชบัญญัติที่รัฐธรรมนูญบัญญัติว่า ถ้า

๒๐ ปรีดี พนมยงค์, ชีวประวัติย่อของนายปรีดี พนมยงค์, พิมพ์ครั้งที่ ๓

(กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์, ๒๕๔๔), หน้า ๑๑๐ - ๑๑๑.

ฉากแห่งชีวิตของปรีดี พนมยงค์ 125
เมื่อครั้งเป็นผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์