Page 39 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 39
บำาเพ็ญกุศลตามศาสนประเพณีเพื่อให้เกิดสุขสวัสดีในสัมปรายภพตาม
ควรแก่อัตตวิสัย
การที่ปิยชนทั้งหลาย มีภรรยา บุตร ธิดา เป็นต้น แสดง
ความอาลัยรักในท่านผู้เป็นบุพพการีผู้ล่วงลับดับขันธ์ไปตามธรรมดา
ของสังขารเช่นนี้ เป็นการแสดงถึงนำ้าใจที่ยังรักภักดีด้วยนำ้าใจอันงาม
ตามหลักกตัญญูกตเวทีย่อมเป็นที่ควรสรรเสริญในทุกกาละสมัย เพราะ
ท่านบุพพการีที่เคยเคารพรักนั้น ท่านได้จากไปแต่เพียงชีวิตร่างกาย
คุณูปการที่เคยอนุเคราะห์สงเคราะห์มีประการต่าง ๆ มาแล้ว หาได้
แตกดับสูญสลายไปด้วยไม่ ย่อมยังคงปรากฏเด่นประจักษ์กับนำ้าใจ
ของอนุชนอยู่มิรู้วาย ดังที่ท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ พร้อมด้วยบุตร
ธิดา ญาติมิตรกำาลังบำาเพ็ญอยู่ ณ บัดนี้ ก็อาศัยบุญบารมีที่ท่านรัฐบุรุษ
อาวุโสได้ปฏิบัติบำาเพ็ญมาแล้วในอดีตกาล เตือนความสำานึกให้หาทาง
ตอบสนองอุปการะคุณของท่านอยู่มิรู้วาย บุคคลผู้ระลึกถึงอุปการะคุณ
ที่ท่านได้อนุเคราะห์สงเคราะห์แก่ตนมาตามลำาดับกาลแล้วแสวงหาทาง
ตอบสนองคุณูปการนั้นด้วยนำ้าใจอันงาม ฉะนี้ ทางพระพุทธศาสนา
ยกย่องว่า เป็นลักษณะของคนดี เพราะทำาความดีตอบสนองความดี
ของท่าน ประกาศนำ้าใจอันงามของตนบูชาคุณูปการของท่านให้รุ่งเรือง
ตลอดกาล
ท่านรัฐบุรุษอาวุโสปรีดี พนมยงค์ เป็นบุคคลมหัศจรรย์ยากที่
จะมีผู้เทียมถึงเพราะท่านมีชาติกำาเนิดเป็นเพียงลูกชาวนาของเมือง
กรุงเก่า คือ พระนครศรีอยุธยา เมื่อพิจารณาตามชาติคุณแล้วไม่มี
ลู่ทางที่จะดำาเนินชีวิตให้รุ่งโรจน์ถึงตำาแหน่งรัฐบุรุษอาวุโส ซึ่งเป็น
คนแรกและคนเดียวที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าแต่งตั้ง
ในประเทศไทย แต่ที่เจริญชีวิตรุ่งเรืองสูงเด่นเกินกว่าคติความคาดคิด
ของญาติมิตรมาได้ถึงเพียงนี้ ทางพระพุทธศาสนานิยมว่า เพราะคุณ
๓๘ ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓
