Page 41 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563

บัญญัติเทศบาลเปิดโอกาสให้ราษฎรมีส่วนร่วมในการปกครองท้องถิ่น
การป้องกันและปราบปรามโจรผู้ร้ายภายใต้ทัณฑนิคมเพื่อให้ผู้พ้นโทษ

แล้วมีที่ดินของตนเอง และเสนอให้รัฐบาลจัดตั้งมหาวิทยาลัยวิชา
ธรรมศาสตร์และการเมือง
สมัยเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ ก็ได้ปฏิบัติ
หน้าที่สำาคัญ คือ ได้บอกเลิกสนธิสัญญาไม่เสมอภาคกับประเทศต่าง ๆ

อาศัยหลักดุลยภาพแห่งอำานาจให้ประเทศเหล่านั้นยอมทำาสนธิสัญญา
ฉบับใหม่ ซึ่งประเทศไทยได้รับเอกราชอธิปไตยอย่างสมบูรณ์ตลอดมา
จนถึงปัจจุบัน ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ ๒ ก็ได้ร่วมกับคนไทยผู้รัก

ชาติทั้งภายในและนอกประเทศจัดตั้งขบวนการเสรีไทยขึ้น เพื่อร่วมมือ
กับฝ่ายสัมพันธมิตร ต่อต้านและกวาดล้างกองทหารญี่ปุ่นในประเทศ
ไทย จนกระทั่งได้รับการรับรองและยกย่องจากฝ่ายสัมพันธมิตร มีผล
ให้การประกาศสงครามต่อบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกาเป็นโมฆะ

ไม่ผูกพันประชาชนชาวไทย นับว่าเป็นกำาลังอันยิ่งใหญ่นำาประเทศให้
รอดจากการเป็นผู้แพ้ให้กลับเป็นฝ่ายชนะอย่างน่าอัศจรรย์
อนึ่ง เมื่อสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลเสด็จนิวัต

สู่นคร ทรงพระราชดำาริเห็นว่า นายปรีดี พนมยงค์ ได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วย
ความซื่อสัตย์สุจริต ด้วยความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหา-
กษัตริย์ และรัฐธรรมนูญ ท่านได้แสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ในความ
ปรีชาสามารถบำาเพ็ญคุณประโยชน์แก่ประเทศชาติเป็นอเนกประการ

จึงมีพระราชโองการโปรดเกล้ายกย่องไว้ในฐานะรัฐบุรุษอาวุโส มีหน้าที่
รับปรึกษาราชการแผ่นดินเพื่อความวัฒนาถาวรของชาติสืบไป นับเป็น
เกียรติอันยิ่งใหญ่ที่ไม่มีใครเทียมถึงอีกประการหนึ่ง

ตามนัยยะบางประการที่นำาชีวประวัติมาแสดงพอเป็น
อุทาหรณ์นี้ เพื่อชี้ให้เห็นถึงความสำาคัญของปรีชาสามารถปราดเปรื่อง

๔๐ ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓