Page 117 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 117
ท่านเป็นผู้มีหลักการและวิธีคิด
ที่เป็นวิทยาศาสตร์จริงๆ เมื่อมีผู้กล่าวว่า
รัฐธรรมนูญฉบับนั้นฉบับนี้ดีที่สุด หรือให้สิทธิ
นั้นนี้มากที่สุด ทำาให้เลือกตั้งบริสุทธิ์ยุติธรรม
ที่สุด ท่านบอกผมว่าน่าจะให้นักศึกษาค้นคว้า
ว่าแต่ละฉบับมีเนื้อหาในประเด็นนั้นๆ อย่างไร
นำามาเปรียบเทียบกันจะเหมาะกว่าที่จะพูด
๖
กว้างๆ ไม่มี “จิตใจมาตรการ” รัฐธรรมนูญ
บางฉบับเขาไม่กล่าวแต่ไม่ห้าม บางฉบับเขียน
ยาวก็ระบุมาก อาจมีช่องถูกโจมตีมากด้วย
บางฉบับเขียนสั้นแต่กว้างขวาง เป็นต้น และ
ท่านสรุปว่าก็ให้เลือกเอาที่ดีที่เหมาะสมมาร่าง
ใช้ให้เหมาะกับประเทศในแต่ละช่วงเวลา ท่าน
ไม่เคยบอกว่ารัฐธรรมนูญที่ท่านเกี่ยวข้องดีที่สุด
อนึ่ง ถ้าดูในบทความขนาดยาวเรื่อง
จงพิทักษ์เจตนารมณ์ประชาธิปไตยสมบูรณ์
ของวีรชน ๑๔ ตุลาคม ก็จะเห็นว่าท่านไม่ได้
ต้องการแค่การเลือกตั้งหรือรูปแบบประชา-
๖ จิตใจวิทยาศาสตร์ คือคุณลักษณะของบุคคลที่จะ
เข้าใจปรัชญาที่เป็นวิทยาศาสตร์ได้ มี ๖ ประการ ได้แก่
(๑) จิตใจสังเกต (๒) จิตใจมาตรการ (๓) จิตใจค้นคว้า
หาหลักฐาน และใช้ความคิดทางตรรกวิทยา (๔) จิตใจ อ่าน จงพิทักษ์
พิเคราะห์หรือวิจารณ์ (๕) จิตใจปราศจากอคติ และ เจตนารมณ์
(๖) จิตใจที่มีความคิดเป็นระเบียบ อ่านเพิ่มเติมที่ ประชาธิปไตยสมบูรณ์
ปรีดี พนมยงค์, ปรัชญาคืออะไร?, พิมพ์ครั้งที่ ๒ (๒๔ ของวีรชน ๑๔ ตุลาคม
มิถุนายน ๒๕๑๓), น. ๓๙ - ๔๑. ได้ที่นี่
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 117
