Page 151 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 151
ตอนที่เกิดเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ท่านอาจารย์
เขียนหนังสือเล่มหนึ่ง อันนี้สำาคัญมาก ท่านอาจารย์เรื่องว่า จงพิทักษ์
เจตนารมณ์ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ของวีรชน ๑๔ ตุลาคม ตอนนั้นผม
ไม่เข้าใจ ผมคิดว่าเป็นสโลแกนลอยๆ แต่เมื่อมองย้อนทวนกลับไป อันนี้
เป็นคำาที่สำาคัญมาก จงพิทักษ์นี่คือเรียนจากคณะราษฎรที่ชนะแล้วไม่
ได้พิทักษ์ เขี่ยลูกให้พระยามโนฯไปยิงเข้าประตูตัวเอง ไม่เข้าประตูฝ่าย
ตรงข้ามคณะราษฎร ไม่ได้พิทักษ์ แต่พยายามกลับมาได้ (๑) จงพิทักษ์
(๒) เจตนารมณ์ประชาธิปไตย ความมุ่งมั่นให้เกิดประชาธิปไตย
ผมชอบคำาของอาจารย์วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ที่พูดที่หอประชุม
ศรีบูรพาเมื่อหลายเดือนมาแล้ว จริงอยู่เราอยู่ใต้ระบบเผด็จการทหาร
คงไม่มีใครเถียง หรือประชาธิปไตยทหารผมไม่ทราบเขาเรียกอย่างไร
จริงอยู่ เราสู้ไม่ได้ ไม้ซีกงัดไม้ซุงเราสู้ไม่ได้ เราไม่ต้องการจะเสียเลือด
เสียเนื้อ แต่สิ่งที่เราจะชนะ ผมขอยืมคำาของอาจารย์วรเจตน์ก็คือว่า “สิ่งที่
เผด็จการกลัวที่สุดคือไฟที่โชติช่วงในใจทุกคน ซึ่งดับไม่ได้ ตราบเท่าที่
ความหวังในใจของคนที่รักประชาธิปไตยยังโชติช่วงอยู่ วันหนึ่งเผด็จการ
จะรู้ว่า เขาไม่อาจดับไฟเหล่านี้ได้ และในวันที่ไฟในใจของประชาชน
มารวมกัน วันนั้นเราก็จะมีประชาธิปไตย มีกฎหมายที่เป็นธรรมอย่าง
แท้จริง” ๔
อาจารย์ปรีดีพูดถึงประชาธิปไตยสมบูรณ์ สำาคัญมาก แสดงว่า
ประชาธิปไตยไม่ใช่ประชาธิปไตยเฉพาะในทางการเมืองในรัฐสภาเท่านั้น
หรือเป็น political democracy เท่านั้น ท่านอาจารย์พูดถึง social
democracy ด้วย ประเด็นก็คือ จงพิทักษ์ ชนะแล้วต้องรักษาไว้ของ
เจตนารมณ์ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ของวีรชน ๑๔ ตุลาคม
๔ ปาฐกถา “ประชามติ ๗ สิงหา กับอนาคตสังคมไทย” ของศาสตราจารย์ ดร.วรเจตน์
ภาคีรัตน์ ณ หอประชุมศรีบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เมื่อวันที่ ๒๔
กรกฎาคม ๒๕๕๙.
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 151
