Page 152 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 152
ท่านอาจารย์พูดอยู่เสมอๆ ว่า “ผลของการก่อสร้างไว้ดีแล้ว
ย่อมไม่สูญหาย” ดังมีคำาภาษาบาลีว่า “อโถ สุจิณฺณสฺส ผลำ นสฺสติ” ผมขอ
พูดเป็นเกร็ดว่า ผมเคยเถียงกับท่านอาจารย์ในประเด็นนี้ ตอนนั้นผมอายุ
ยังน้อย บอกว่าที่อาจารย์พูดมันจริงหรอ ชีวิตต้องมาลำาบากอยู่ฝรั่งเศส
ถูกเขาว่าอะไรอย่างนี้ และถ้าท่านผู้หญิงพูนศุขไม่ขายที่ที่สีลมไปซื้อบ้าน
อองโตนี ท่านอาจารย์จะไปอยู่ไหน สถานีรถไฟหรอ ไปนอนที่ไหน
บำานาญก็ไม่ได้ และมันจริงหรอที่ทำาดีไว้แล้วไม่สูญหาย ท่านอาจารย์
คงจะโกรธขึ้นมา ฉุนมาก ว่าผมหลายอย่างเลย สรุปคือว่าขอให้ไปศึกษา
พุทธศาสนา ตอนนี้ก็มีนักวิชาการฝรั่งบอกว่า อยากให้มีการศึกษาความ
เข้าใจทางพุทธศาสนาของปรีดี พนมยงค์ กล่าวอีกนัยหนึ่ง งานที่ศึกษา
เกี่ยวกับท่านอาจารย์ปรีดีในแง่มุมใหม่ๆ ยังมีอีกเยอะ ยังมีให้ทำาอีกมาก
ตราบใดที่ประเทศไทยยังมีระบบเจ้าขุนมูลนาย ยังพยายามรื้อฟ้นระบบนี้
ขึ้นมาอยู่เสมอๆ ตราบนั้นท่านอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ก็ยังจะมี
ความหมายต่อสังคมไทย
ประเด็นที่ผมอยากจะขอสื่อสารมากที่สุดในวันนี้มีอยู่ว่า
ความคิดของท่านอาจารย์บางอย่างพ้นสมัยไปแล้ว อย่างเช่น เค้าโครง
การเศรษฐกิจ ความคิดหลายอย่างก็คงจะไม่เหมาะกับสังคมไทยปัจจุบัน
แต่สิ่งที่สำาคัญและผมคิดว่าเป็นมรดกที่ยิ่งใหญ่ก็คือว่า อาจารย์ปรีดี
มีความคิดและ spirit คือมีความคิดที่จะทำาให้เกิดความสุขแก่มวลราษฎร
ไทย นี่คือความคิดซึ่งใครๆ ก็มีได้ แต่สิ่งที่สำาคัญคือ spirit ที่ยอมเสี่ยง
ชีวิตเพื่อบรรลุความคิดนั้น ซึ่งหายาก ผมขอยกตัวอย่างอีกคนหนึ่งก็คือ
อาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งผมเคยรู้จักท่านตอนที่ผมเป็นบัณฑิต
อาสาสมัคร อาจารย์ป๋วยก็เป็นอีกคนหนึ่งที่มีความคิด และพร้อมที่จะ
เสียสละเสี่ยงตายเพื่อบรรลุความคิดนั้น ที่ผมประทับใจที่สุดของที่สุดก็
คือว่า อาจารย์ป๋วยสมัครเข้ากับกองทัพอังกฤษเพื่อจะเข้าทำางาน
152 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑
