Page 23 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

I.

ชีวิตสามัญ (พ.ศ. ๒๔๔๓ - ๒๔๗๕)
แสวงวิถีปัญญาและการศึกษาเพื่อมาตุภูมิ

วันถือก�าเนิด

ย้อนกลับไปในอดีตที่เรียกกันตามคติโบราณว่า ใกล้ยุคกึ่ง
พุทธกาล (พุทธศักราช ๒๕๐๐) สายนำ้าอ้อยอิ่งแห่งลำาคลองคูเมืองฝัง

ด้านใต้ ตรงข้ามวัดพนมยงค์ เมืองกรุงเก่า ได้ต้อนรับการถือกำาเนิดขึ้น
ของทารกน้อยซึ่งมีนามว่า “ปรีดี” ในวันศุกร์ขึ้น ๑๓ คำ่า เดือน ๖ ปีชวด
อีกนัยหนึ่งคือ วันที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๔๔๓/๑๙๐๐ (ตามปฏิทินสากล)
บิดาของทารกน้อยผู้นี้ มีนามว่านายเสียง พนมยงค์ ส่วน
มารดามีนามว่านางลูกจันทน์ พนมยงค์

สกุลพนมยงค์

ตามคำาบอกเล่าเกี่ยวกับประวัติสกุล “พนมยงค์” นั้น อาจย้อน

ร่องรอยกลับขึ้นไปได้ถึงพระนมแห่งกษัตริย์ในสมัยอยุธยาพระองค์หนึ่ง
พระนมท่านนี้มีนามว่า “ประยงค์” เป็นผู้สร้างวัดขึ้น ณ บริเวณฝังด้านใต้
ของลำาคลองคูเมือง ส่วนบ้านเรือนของพระนมก็ตั้งอยู่ ณ ฝังตรงกันข้าม
กับวัดนั่นเอง
ด้วยลักษณะของการออกเสียงของคนโบราณ จากคำาว่า

“พระนมประยงค์” จึงควบสั้นเข้ากลายเป็น “พนมยงค์” และหลายชั่วอายุ
คนต่อมา จึงกลายเป็นชื่อที่ใช้เรียกพระนมประยงค์และวัดที่พระนมสร้าง
ขึ้นในที่สุด

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 23