Page 25 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

การที่บิดาเปลี่ยนไปทำานาที่ท่าหลวงซึ่งไม่มีการชลประทาน ต้องเผชิญ
ฝนแล้งติดต่อกัน ๒ ปี หรือแม้แต่ถูกขโมยกระบือไปจนหมด ทางการก็

ไม่ได้เข้าช่วยเหลือ อีกทั้งยังต้องเสีย “ส่วย” (เงินรัชชูปการ) และอากร
ค่านาให้แก่หลวง ยังไม่นับกรณีชาวนาซึ่งเช่าที่ดินต้องถูกเอารัดเอาเปรียบ
จากเจ้าของที่ดินในเรื่องค่าเช่า จากพ่อค้าข้าวเปลือก และจากเจ้าของ
โรงสีข้าว เป็นต้น
แม้ในเวลานั้นจะปรากฏเป็นเพียงปัญหาเฉพาะหน้าฉุกใจเด็ก

หนุ่มให้คิดแสวงหาทางออก แต่เด็กชายปรีดีคงหารู้ไม่ว่า นี่คือจิ๊กซอว์ตัว
แรกๆ ที่เมื่อปะติดปะต่อกันเข้าแล้วจะฉายภาพรวมของปัญหาที่หยั่งลึก
ของประเทศนี้อย่างลึกซึ้ง

เหตุการณ์ส�าคัญที่มีสวนกอรูปความคิด

ในระหว่างที่ยังศึกษาเล่าเรียน ปรากฏเหตุการณ์หลาย
เหตุการณ์ที่สำาคัญขึ้นทั้งในและนอกประเทศ ซึ่งล้วนมีผลกระทบต่อความ
คิดและความเข้าใจของเด็กชายปรีดีไม่น้อยเลย

เหตุการณ์เหล่านั้นได้แก่วันที่ ๒๓ ตุลาคม ๒๔๕๓ พระบาท-
สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต และในปีต่อมาคือวันที่
๑๐ ตุลาคม ๒๔๕๔ ดร.ซุนยัดเซ็นก่อการอภิวัฒน์ล้มล้างระบอบการ
ปกครองเก่าและก่อตั้งระบอบประชาธิปไตยขึ้นในประเทศจีน เด็กชาย

ปรีดีได้รับรู้เรื่องนี้ในชั้นเรียนจากครูผู้สอนวิชาประวัติศาสตร์และ
ภูมิศาสตร์ และยังมีเหตุการณ์ที่ชาวจีนในเมืองกรุงเก่าพากันตัดหางเปีย
ทิ้ง เพื่อต้อนรับการสิ้นสุดลงของระบอบการปกครองเก่า

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 25