Page 106 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 106
ตะวันตก ท่านก็ยังรักษาลักษณะของวัฒนธรรมไทยและธรรมเนียมไทย
อยู่ มีตัวอย่างให้เห็นได้ชัดคือ หลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครอง การ
กระทำาประการแรกของคณะราษฎรคือ เข้าเฝ้าขอพระราชทานอภัยโทษ
ต่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว การทำาปฏิวัติจนสำาเร็จแล้ว
มากราบขอโทษกันอย่างนี้ ไม่เคยมีในประวัติศาสตร์การปฏิวัติของชาติใด
นี่ก็เป็นอัจฉริยะที่ไม่มีในโลกประการหนึ่งเหมือนกัน
เพราะฉะนั้น หลังจากมีการขัดแย้งรุนแรงหรือหักหาญกันบ้าง
เหตุการณ์ก็คลี่คลายลง ประเทศไทยก็รักษาความมั่นคงสันติสุขของชาติ
ไว้ยืนนานได้อย่างไรนั้น หลักสำาคัญอยู่ที่ว่าไม่ทำาให้การขัดแย้งนั้นร้ายและ
ลึกซึ้งจนเกิดกว่าที่จะทนอยู่ด้วยกันได้ อาจารย์หลวงประดิษฐ์ฯ ได้ทำาการ
เปลี่ยนแปลงการปกครองด้วยวิธีนิ่มแบบไทย อย่างที่ไม่เคยมีตัวอย่างใน
ประวัติศาสตร์ของโลก บางทีผมเล่าเรื่องนี้ให้คนจีนหรือฝรั่งฟัง เขาฟัง
แล้วต่างก็ทึ่งและแปลกใจ เขาบอกว่าคนไทยมีอย่างนี้ด้วยหรือ พอปฏิวัติ
โค่นล้มสำาเร็จแล้วยังมาขอโทษกันอีก แล้วพระบรมราชโองการพระราชทาน
อภัยโทษ ก็เลยเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของไทยมาตลอด ออกมาในรูปของ
กฎหมาย
ผมก็ไม่รู้ว่าเป็นธรรมเนียมที่ดีหรือไม่ แต่ผมจำาได้ว่าผมไปเรียน
ท่านอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ เมื่อผมได้มีโอกาสเข้าพบท่านว่าธรรมเนียม
ขอพระราชทานอภัยโทษ ท่านอาจารย์ปรีดีเป็นคนเริ่มต้นนะครับ แต่ผม
คิดว่ามันมีอยู่ครั้งเดียวเท่านั้นที่มีผลในทางกฎหมาย คือครั้งเดียวที่ท่าน
อาจารย์ทำาเป็นครั้งแรกนั่นแหละ ทั้งนี้ท่านได้เสนอขอพระบรมราชโองการ
พระราชทานอภัยโทษ ก่อนที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจะได้
ลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญ แปลว่าพระมหากษัตริย์ไทยมีพระบรม
ราชโองการอภัยโทษในขณะที่เป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ตามกฎหมาย
จึงมีอำานาจที่จะให้อภัยได้ แต่การที่มีพระราชทานอภัยโทษในการปฏิวัติ
104 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
