Page 102 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 102
ความเห็นชอบของสภาผู้แทนราษฎร”
จากบทบัญญัตินี้ เราเห็นได้ชัดว่าอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ซึ่งเป็น
ผู้ที่มีส่วนสำาคัญและเป็น Moving Spirit ของการทำารัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้
วางสถานะขององค์กรหรือสถาบันของชาติที่ว่า “ชาติ ศาสนา พระมหา-
กษัตริย์” ไว้อย่างไร
มาตรา ๓ องค์พระมหากษัตริย์ดำารงไว้ในฐานะอันเป็นที่เคารพ
สักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้ นี่เป็นการยืนยันว่าพระมหากษัตริย์เป็นองค์กร
ของชาติที่ยิ่งใหญ่ หลังจากปี ๒๔๗๕ มีการเขียนรัฐธรรมนูญฉบับต่อๆ
มาทุกฉบับได้ยืนยัน (Conf rm) หลักการที่กล่าวถึงนี้ทุกฉบับ จนอาจจะ
กล่าวได้ว่าบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญกล่าวเป็นขนบธรรมเนียมที่รับกัน
ในระบบรัฐธรรมนูญไทยโดยปริยายไปแล้ว (Accepted Tradition)
การนำาเอาความคิดเรื่องอัครศาสนูปถัมภกทางพุทธศาสนามา
บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ และสานให้เข้ากับความคิดระบบพระมหากษัตริย์
ให้เป็นความคิดธรรมราชาอย่างมีเอกภาพ ต้องนับเป็น Stroke of Genius
ของนักกฎหมายไทยท่านนี้ สานความคิดเรื่องชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
ไว้เป็นปฏิมากรรมล้ำาค่าในกฎหมายรัฐธรรมนูญ
เรารู้ใช่ไหมครับว่า ความคิดประชาธิปไตยนั้นจะต้องให้เสรีภาพ
ในทางศาสนา แต่รัฐธรรมนูญฉบับถาวรฉบับแรกของไทยได้เขียนไว้ชัดเจน
อย่างนี้ เราไม่ต้องไปประกาศว่าศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำาชาติหรอก
แต่จากที่บัญญัติให้องค์พระมหากษัตริย์ทรงเป็นพุทธมามกะนี้แหละเชื่อม
ไว้อย่างแนบเนียนลึกซึ้งอย่างยิ่ง แม้ผมไม่ได้อ่านรัฐธรรมนูญของประเทศ
ต่างๆ หมดทุกฉบับ แต่เท่าที่ได้อ่านมาแล้ว ผมคิดว่าประเทศไหนที่ยังคิด
ว่าศาสนาเป็นองค์คุณของชาติที่สำาคัญแล้ว และสามารถเขียนเข้าไปใน
โครงสร้างรัฐธรรมนูญอย่างลึกซึ้งและแนบเนียนอย่างนี้ ไม่มีที่ไหนในโลก
อีกแล้ว ผมเชื่อของผมอย่างนี้ดีกว่าที่จะเรียกให้ศาสนาพุทธเป็นศาสนา
100 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
