Page 137 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 137
ทั้งนี้ ปรีดีได้รับมอบหมายให้เป็นหัวหน้าองค์การต่อต้านญี่ปุ่น
ในประเทศไทย โดยร่วมมือกับคนไทยในสหรัฐอเมริกาโดยมี ม.ร.ว.เสนีย์
ปราโมช อัครราชทูตไทยประจำาสหรัฐอเมริกาในเวลานั้นเป็นแกนนำาคน
สำาคัญ นอกจากนี้ ยังได้รับความร่วมมือจากคนไทยในอังกฤษทั้งที่เป็น
สมาชิกราชวงศ์ เช่น สมเด็จพระนางเจ้ารำาไพพรรณี พระบรมราชินีใน
รัชกาลที่ ๗ ข้าราชการสถานทูต ตลอดจนนักเรียนไทยที่กำาลังศึกษาอยู่
ในอังกฤษด้วย โดยขบวนการต่อต้านญี่ปุ่นทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ได้ดำาเนินภารกิจทั้งในด้านการรายงานข่าวกรองเกี่ยวกับความเคลื่อนไหว
ของญี่ปุ่นในประเทศไทยให้กองทัพฝ่ายสัมพันธมิตรทราบ ตลอดจนการ
ฝึกวิชาทหารเพื่อเตรียมพร้อมหากต้องสู้รบกับญี่ปุ่น โดยในช่วงปลาย
สงครามนั้นปรีดีได้ตัดสินใจว่าจะลุกขึ้นสู้กับญี่ปุ่น เพื่อให้มั่นใจได้ว่าเมื่อ
ญี่ปุ่นยอมจำานนแล้วฝ่ายสัมพันธมิตรจะไม่ถือเอาประเทศไทยเป็นฝ่าย
๓๑
แพ้สงครามด้วย แต่ไม่ทันที่จะมีการสู้รบกัน ญี่ปุ่นก็ได้ยอมจำานนเสียก่อน
ปรีดีในฐานะผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์จึงได้ออกประกาศสันติภาพใน
พระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล เมื่อวันที่ ๑๖ สิงหาคม
พ.ศ. ๒๔๘๘ มีใจความว่า
“บัดนี้ ประเทศญี่ปุ่นได้ยอมปฏิบัติตามคำาประกาศของ
สหรัฐอเมริกา บริเตนใหญ่ จีน และสหภาพโซเวียต ซึ่งได้กระทำา
ณ นครปอตสดัมแล้ว สันติภาพจึงกลับคืนมาสู่ประเทศไทย
อันเป็นความประสงค์ของประชาชนชาวไทย ผู้สำาเร็จราชการ
๓๑ วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร, ขบวนการเสรีไทยกับวีรกรรมกู้ชาติ, พิมพ์ครั้งที่ ๒
(กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๕), หน้า ๒๙ - ๕๐.
ฉากแห่งชีวิตของปรีดี พนมยงค์ 135
เมื่อครั้งเป็นผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์
