Page 138 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 138
แทนพระองค์ ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงขอ
ประกาศโดยเปิดเผยแทนประชาชนชาวไทยว่า การประกาศ
สงครามต่อสหรัฐอเมริกาและบริเตนใหญ่ เป็นโมฆะไม่ผูกพัน
ประชาชนชาวไทย” ๓๒
อนึ่ง ปรีดีเคยให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์ บางกอกโพสต์ ในอีก
หลายสิบปีต่อมาหลังจากที่สงครามสิ้นสุดลง เมื่อเขาถูกถามว่าพระมหา-
กษัตริย์จะต้องทรงเกี่ยวข้องกับการเมืองหรือไม่ เขาตอบว่า “ครับ ข้าพเจ้า
คิดว่าเพื่อประโยชน์ของชาติ พระองค์จะต้องช่วย” เมื่อปรีดีถูกถามต่อไป
ว่าพระมหากษัตริย์จะประสงค์เปิดพระองค์ต่อการวิพากษ์วิจารณ์ที่อาจ
ตามมาจากการเกี่ยวข้องกับการเมืองหรือไม่ เขาตอบว่า
“พระองค์ต้องพิจารณาถึงประโยชน์ของชาติ ทั้งนี้เคย
ทำามาก่อนแล้ว ข้าพเจ้าเคยเป็นผู้สำาเร็จราชการแทนสมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล และเมื่อเราตัดสินใจต่อสู้และ
ต่อต้านการรุกรานของญี่ปุ่น ข้าพเจ้ารู้สึกว่าหน้าที่ของข้าพเจ้า
ในฐานะปฏิบัติการแทนองค์พระมหากษัตริย์นั้นมิใช่นั่งอยู่
เฉยๆ เพราะฉนั้นข้าพเจ้าจึงรับผิดชอบในการจัดตั้งขบวนการ
สยามและเสรีไทยต่อสู้ญี่ปุ่น โดยร่วมมือกับสัมพันธมิตร์ ใน
๓๒ พระบรมราชโองการ ประกาศสันติภาพ, ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๖๒
ตอนที่ ๔๔ (๑๖ สิงหาคม ๒๔๘๘): ๕๐๕.
136 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
