Page 50 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 50
ท่านเคยพักผ่อนอย่างไร
ตอนที่อยู่บนเกาะซาเมี้ยน เมืองกว่างโจ๊ว สาธารณรัฐราษฎรจีน
ท่านมักไปเดินรอบเกาะ ไปดูชีวิตของชาวบ้าน อย่างอยู่ที่กวางตุ้ง ท่านก็
เดินซอกแซกไปดูว่าเขาอยู่กันอย่างไร ไปแวะคุย แม้จะพูดภาษาจีนไม่
ค่อยคล่อง ก็จะใช้ภาษาง่ายๆ ลักษณะนี้ท่านมีมาตลอดจนกระทั่งไปอยู่
ฝรั่งเศส จนในระยะหลังคนในละแวกอองโตนี จะรู้จักทักทายเป็นเพื่อน
ไปหมด แล้วมักถามว่าเขามีความเห็นอย่างไร อย่างมีเจ้าของโรงพิมพ์
ใกล้ๆ บ้าน เขาไม่รู้ว่าคุณพ่อเป็นใคร แต่เขาใช้คำาพูดว่าเพื่อนของผมเอง
เพราะชอบไปคุยไปหา เขาเลยเรียกอย่างนั้น ลักษณะนี้รู้สึกว่าท่านไม่
ถือตัวที่จะไปคุยแลกเปลี่ยน ทำาให้รู้จักชีวิตคนอื่นมากขึ้น หลายต่อหลาย
อาชีพด้วยกัน ไม่ใช่รู้แต่ในด้านวิชาการ อย่างที่พูดถึงเมื่อกี้ว่าลักษณะ
ครอบครัวทางบ้านเหมือนกับเป็นโรงเรียน เหมือนกับพ่อเปิดห้องเรียนให้
กับลูกมากกว่า
ในความรู้สึกของพี่ รู้สึกซีเรียสไหม หรือไม่ยอมรับบางอย่างเป็น
ธรรมดา
บางครั้งก็รำาคาญที่ต้องมานั่งฟังในวัยนั้น รู้สึกเป็นเรื่องที่หนัก
คือต้องตั้งความพยายามไว้ ถึงจะติดตามได้ บางทีก็อยากเกเหมือนกัน
แต่ระยะก่อนที่ท่านจะเสียชีวิตได้ ๓-๔ ปี ก็มีน้องสะใภ้ลูกพี่ลูกน้องคน
๑
หนึ่ง เขามาเป็นเลขาส่วนตัวท่าน ของเรานานๆ ถึงจะไปช่วยที ถ้างาน
ของท่านล้นมือ
๑ นางวิชินี สุนทร-วิจารณ์ ภรรยาของนายยงจิตต์ สุนทร-วิจารณ์ บุตรชาย
ของศาสตราจารย์เย็นและนางเพียงแข สุนทร-วิจารณ์ โดยที่นางเพียงแข
เป็นน้องสาวของท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์.
48 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
