Page 48 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 48
สกุล พนมยงค์ ๑
-๑-
ณ บริเวณฝั่งเหนือของคลองเมืองหลวง ห่างจากมุมกำาแพง
พระราชวังโบราณ (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) ด้านตะวันตกประมาณ
เกือบ ๑ กิโลเมตร มีวัดหนึ่งตั้งอยู่ ผู้เฒ่าได้เล่าสืบทอดต่อ ๆ กันมาว่า
พระนมแห่งพระมหากษัตริย์องค์หนึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นผู้สร้าง
วัดนั้น พระนมนั้นมีชื่อว่า “ประยงค์” (ตรงกับชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งเรียก
ตามภาษาบาลีว่า “ปิยงคุ”) ในสมัยโน้นชาวกรุงออกเสียงเรียกพระนม
ว่า “พะนม” โดยไม่มี “ร” กลำ้า และเขียนโดยไม่ประวิสรรชนีย์เป็น
“พนม” ทำานองเดียวกับใช้คำาว่า “ข้าพเจ้า” แทนคำาว่า “ข้าพระเจ้า”
และทำานองเดียวกับอีกหลายคำาที่ชาวกรุงฯ ไม่ออกเสียง “ร” กลำ้า และ
เขียนโดยไม่ประวิสรรชนีย์ ส่วนบุคคลที่มีชื่อหลายพยางค์นั้น ชาวกรุงฯ
ก็นิยมเรียกแต่พยางค์ต้นหรือพยางค์ท้าย เช่น เรียกผู้ที่ชื่อ “ประยงค์”
ว่า “ยงค์” พระนมประยงค์จึงเป็นที่รู้จักของชาวกรุงฯ ในนาม “พนม-
ยงค์” วัดนั้นจึงมีชื่อตามชื่อของผู้สร้างวัด “พนมยงค์” และมีการเขียน
ชื่อวัดตามอักขรวิธีเช่นนั้นสืบทอดกันมาหลายชั่วคน (เมื่อประมาณ
พ.ศ. ๒๔๖๖ ได้มีผู้เขียนชื่อวัดนั้นว่า “พนมยง” ซึ่งมีความหมาย
แตกต่างกับชื่ออันเป็นประวัติของวัดนั้น)
๑ งานชิ้นนี้นายปรีดี พนมยงค์ เขียนขึ้นสมัยเมื่อพำานักอยู่ในสาธารณรัฐราษฎรจีน
ท่านผู้หญิงพูนศุขนำามาพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือ สกุล พนมยงค์ เนื่องในวันปรีดี
พนมยงค์ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๓๐.
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓ ๔7
