Page 147 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 147
แล้วขอให้รวบรวมจัดพิมพ์ขึ้นเพื่อญาติมิตรและผู้สนใจจะได้ศึกษา แต่
ก่อนอื่นขอให้ปาลรับภาระที่จะชวนน้อง ๆ ซึ่งอยู่ที่ปารีสให้ศึกษาอย่าง
เป็นระบบ คือ ตามปกติ ปาลไปพบแม่และน้อง ๆ สัปดาห์ละ ๑ ครั้ง
ก็ขอให้นำาเอาความรู้ทั่วไปที่ได้รับจากพ่อเพื่อทุกคนอ่านและศึกษากัน
โดยคำานึงว่า อย่าให้เสียแรงกายและแรงสมองที่พ่ออุตส่าห์เหน็ดเหนื่อย
จัดถ่ายทอดให้ อีกประการหนึ่ง ก็มีหลายเรื่องซึ่งจะเป็นคุณความดี
ของลูกเอง เพราะถ้าเรื่องที่ลูกควรรู้จากพ่อ แต่ลูกไม่รู้ ก็จะทำาให้
ญาติมิตรเห็นว่า เสียแรงเป็นลูกพ่อ ซึ่งมีคนนับถือเป็นอาจารย์ แต่
เหตุใดลูกจึงไม่รู้ ในส่วนเกี่ยวกับตัวพ่อนั้นก็ได้พยายามทำาหน้าที่ดีที่สุด
ที่จะถ่ายทอดความรู้ให้เท่าที่จะเป็นไปได้ แต่ลูกคนใดจะรับได้เพียงใด
หรือไม่ พ่อก็ไม่บังคับ อย่างไรก็ตามพ่อหวังว่า ถ้าได้จัดพิมพ์ความรู้
ทั่วไปดังที่กล่าวมาแล้ว ญาติมิตรและผู้สนใจที่อาจจะเห็นเป็นประโยชน์
แก่เขาบ้างไม่มากก็น้อย
ความรู้ทั่วไปดังกล่าวข้างบนนั้นมีหลายเรื่องและหลายส่วน
ซึ่งมีผู้รู้กันอยู่ แต่พ่อเห็นพ้องกับ ร.ม.ต.ยุติธรรมผู้หนึ่งซึ่งได้ฟื้นนิตยสาร
“ข่าวศาล” ขึ้นเมื่อภายหลังเปลี่ยนการปกครอง ๒๔7๕ ท่านผู้นั้นได้นำา
ข้อคิดเกี่ยวกับคัมภีร์พระธรรมศาสตร์มาเขียนไว้ย่อ ๆ และท่านได้กล่าว
ว่า เรื่องนั้น ๆ บางคนอาจเห็นว่า เป็นเรื่องที่รู้ ๆ กันอยู่แล้ว แต่ท่านให้
ข้อสังเกตว่า ยังมีคนอีกมากที่ไม่รู้ พ่อก็ถือคติเช่นว่านี้
เมื่อกล่าวถึงเรื่องการรู้และไม่รู้สิ่งที่เป็นสามัญสำานึกแล้ว ก็มี
คติของศาสตราจารย์ผู้หนึ่งที่กล่าวไว้ว่า การไม่รู้อาจเป็นโดยไม่รู้เพราะ
ไม่ตั้งใจ ในกรณีเช่นนั้นเมื่อได้ศึกษาใช้ปัญญาและสติ พร้อมทั้งมีความ
เฉลียวมีความสังเกต อาจรู้ได้ แต่ที่ร้ายที่สุด คือ ไม่รู้โดยตั้งใจที่จะไม่รู้
ซึ่งเป็นการแก้ไขยาก เพราะเนื่องจากมีอุปาทานหรือมีกิเลสที่หนาแน่น
ฝังอย่างถอนไม่ขึ้นแล้ว จึงทำาให้ไม่สามารถที่จะเข้าสู่สัจจะได้ แม้จะ
๑๔๖ ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓
