Page 181 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

ผู้อพยพเป็นเป้า หรือมีกลุ่มชาติพันธุ์ อาจจะไม่ใช่ตัวคนก็ได้ อาจจะเป็น
กลุ่มชาติพันธุ์ก็ได้ หรือกลุ่มศาสนาก็ได้ เราอาจจะเห็นอาหรับ อิสลาม

หรือว่าตะวันตกคนขาว หรืออาจจะเป็นรัฐต่างชาติที่คุกคามก็ได้หมด จะ
บอกว่าจะมี self ได้ต้องมีความเป็นอื่นเข้ามาเทียบ แนวโน้มที่รัฐอื่นๆ
เผชิญอยู่ขณะนี้ก็คือว่าในท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์และเสรีนิยมใหม่
มันสร้างผู้แพ้จำานวนมากไว้ในระบบ สิ่งที่พบเจอก็คือการเมืองอัตลักษณ์
มีแนวโน้มไปทาง fundamentalism อย่างมาก ไม่ว่าจะยึดอยู่กับชาติพันธุ์

ไม่ว่าจะยึดอยู่กับชาตินิยมแบบเกลียดคนนอก ไม่ว่าจะยึดอยู่กับศาสนา
นิยมแบบต่างๆ สิ่งเหล่านี้ได้กลายเป็นที่พึ่งให้กับผู้ที่พ่ายแพ้และหวั่นไหว
เหล่านั้น ฉะนั้นในแง่นี้ชาตินิยมที่เราพยายามจะทำาให้เกิดย่อมมีความ
เสี่ยงที่จะเดินไปในทิศทางนี้
อย่างไรก็ตาม ถ้ามองว่าความเป็นชาติมันก็มีหลายเฉด สิ่งนี้ก็

ยังเป็นความท้าทายพอๆ กัน จริงๆ มีงานรีวิวเกี่ยวข้องกับการอัตลักษณ์
ในเชิงก้าวหน้า อยากแนะนำาให้อ่านของคุณ Marc Saxar ซึ่งอยู่ในเมือง
ไทยมานานพอสมควร ในบทความชื่อ “In search of a Progressive
๑๒
Patriotism” กล่าวคือมันท้าทายอย่างไร เราจะสร้างความเป็นหนึ่งที่
เหมาะสมได้อย่างไรที่ให้ไม่มุ่งไปสู่จุดที่มันต้องหามนุษย์หรือว่าพวกใด

พวกอื่นที่ต้องเป็นศัตรูของชาติอย่างที่เราเป็นกันมา เราจะหาความเป็น
อื่นอะไรที่จะรวมพวกเราทั้งหมดได้ มันท้าทาย แน่นอนว่าการสร้างความ
เป็นอื่นแบบนี้เป็นความเป็นอื่นที่เป็นนามธรรม ตัวอย่างเช่น ความล้าหลัง
ความด้อยพัฒนาของประเทศชาติ เห็นแล้วเราอยากได้ชาติเจริญ เห็นแล้ว

เราไม่อยากจะมานั่งด่าชาติตัวเองอีกต่อไป เห็นแล้วเราอยากจะลงแรง
และเรียกร้องการลงแรงจากทุกคนเพื่อให้มันก้าวพ้นจุดนี้ ด้วยความ

๑๒ อ่านได้ที่ https://medium.com/@marc_saxer/in-search-of-a-progressive-
patriotism-9fe0ebaac8e4.

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 181