Page 99 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"

กระผมตื้นตันใจ เคารพบุรุษเหล็กเพชร
ของชาติไทยคนนี้ ที่ต้องไปตกระกำาลำาบากใน

ต่างแดน แต่ก็มีความเด็ดเดี่ยว ทะนงองอาจ
ยืนยันในสิ่งที่ตนเห็นว่าถูกต้อง โดยไม่ย่อท้อ

ต่อ Power that be ในขณะนั้น

เพื่อให้เข้าใจผิดว่าใน Communist Manifesto มิได้กล่าวถึงชาติ
อาจารย์หลวงประดิษฐ์ฯ นี่แหละเป็นตัวอย่างของนักปฏิวัติ ที่ไม่

หักหาญและค่อยเป็นค่อยไปทีละขั้นตอน ท่านเชื่อว่า การจะทำาบ้านเมือง
ให้ดีได้จะต้องเป็นผู้ที่มีความรู้กว้างขวาง อันนี้เราจะเห็นเลยว่าท่านตั้ง

มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองขึ้นมาโดยเปลี่ยนหลักสูตร
ของโรงเรียนกฎหมายเดิมที่เป็นแบบ Law School แบบอังกฤษ มาเป็น
หลักสูตรธรรมศาสตร์แบบฝรั่งเศสภาคพื้นยุโรป ที่มีการสอนวิชานิติศาสตร์

รัฐศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์ รวมในหลักสูตรวิชาเดียวกันเรียกว่าหลักสูตร
วิชาธรรมศาสตร์และการเมือง กระผมจึงคิดว่าท่านไม่ได้ตั้งใจสร้างนัก
กฎหมายอย่างเดียว ท่านต้องการนักกฎหมายที่มีความรู้กว้างขวาง และ

ต่อมาหลักสูตรบัญชีชั้นสูงก็ถูกตั้งขึ้นมาด้วย เพื่อที่จะมาสร้างระบบตรวจ-
สอบควบคุมทางเศรษฐกิจการคลัง การเงิน และการบัญชี ตามแบบอย่าง
ของประเทศที่เจริญแล้วในยุโรป อันนี้เราจะเห็นได้ว่าเป็นตัวอย่างทาง

รูปธรรมที่ชัดเจน
เพราะฉะนั้นท่านชี้แจงให้เห็นว่าความคิดในสังคมนิยม ไม่มีการ

ปฏิเสธ “ชาติ” ว่าชาติยังมีอยู่ เพราะคำาว่า “นานาชาติ” ยังมีอยู่ใน Com-
munist Manifesto ท่านเอามาอ่านและชี้ให้ผมฟัง แล้วท่านก็ให้หนังสือ

ท่านผู้ประศาสน์การของเรา 97