Page 112 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2562"
P. 112
ข้อความเบื้องต้น
ปรีดี พนมยงค์ (พ.ศ. ๒๔๔๓-๒๕๒๖) เป็นบุคคลซึ่งมีบทบาท
สำาคัญยิ่งในประวัติศาสตร์การเมืองไทย หลายคนจดจำาเขาในฐานะหัวหน้า
คณะราษฎร สายพลเรือน ซึ่งอภิวัฒน์การปกครองประเทศไทยจากระบอบ
สมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นประชาธิปไตย เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ และหลัง
เปลี่ยนแปลงการปกครองแล้ว เขายังได้ดำารงตำาแหน่งสำาคัญทางการเมือง
หลายตำาแหน่ง อาทิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในรัฐบาลที่มี
พระยาพหลพลพยุหเสนาเป็นนายกรัฐมนตรี (พ.ศ. ๒๔๗๗-๒๔๗๘)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
การคลังในรัฐบาลที่มีจอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี (พ.ศ.
๒๔๗๙-๒๔๘๔) โดยในเวลาต่อมาปรีดียังได้ก้าวขึ้นสู่ตำาแหน่งนายกรัฐมนตรี
คนที่ ๗ ของประเทศไทยอีกด้วย (พ.ศ. ๒๔๘๙) อย่างไรก็ตาม บทความ
นี้จะขอฉายภาพแห่งชีวิตช่วงที่น่าสนใจที่สุดอีกช่วงหนึ่งคือการเป็นผู้สำาเร็จ
ราชการแทนพระองค์ (พ.ศ. ๒๔๘๔-๒๔๘๘) ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
อานันทมหิดล อันเป็นช่วงเวลาที่ปรีดีขึ้นสู่ตำาแหน่งสูงสุดทางการเมือง
๑ ปรับปรุงจากบางส่วนของ อนุชา อชิรเสนา. “ผู้สำาเร็จราชการแทนพระองค์
ในประวัติศาสตร์รัฐธรรมนูญไทย.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขากฎหมาย
มหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๙.
๒ อาจารย์ประจำาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
110 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๒
