Page 132 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563

ของปวงชน เพราะประเทศที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยสมาชิก
๔๐
รัฐสภาต้องมาจากการเลือกตั้ง
ยิ่งไปกว่านั้น ในทัศนะของปรีดีระบบประชาธิปไตยทาง
การเมืองที่จะเป็นประชาธิปไตยที่สุด คือ ระบบที่ราษฎรมีสิทธิออกเสียง
บัญญัติกฎหมายได้โดยตรง ไม่ใช่ผ่านทางผู้แทนราษฎร แต่ระบบ
ประชาธิปไตยชนิดนี้สามารถทำาได้ในประเทศเล็ก ๆ ที่มีพลเมืองไม่มาก

๔๑
เท่านั้น สำาหรับประเทศที่มีพลเมืองจำานวนมากจึงจำาต้องมีระบบ
เลือกตั้งผู้แทนราษฎรให้มาใช้อำานาจแทนราษฎร ซึ่งแน่นอนว่า ปรีดี
ย่อมนิยมวิธีการผู้เลือกตั้งผู้แทนโดยทางตรงดังกล่าว

ส่วนการเลือกผู้แทนโดยทางอ้อม ที่หมายถึงวิธีการที่ราษฎร
เลือกตัวแทนเพื่อให้ออกเสียงเลือกตั้งผู้แทนราษฎรแทนตนชั้นหนึ่ง
ก่อน แล้วผู้แทนจึงเลือกผู้แทนราษฎรอีกชั้นหนึ่ง เช่น ราษฎรเลือก
ผู้แทนตำาบลก่อน จากนั้นผู้แทนตำาบลที่ราษฎรเลือกมานั้นจะทำาการ

เลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอีกชั้นหนึ่งนั้น ปรีดีไม่รังเกียจวิธีการ
ดังกล่าวแต่อย่างใด ทั้งยังเคยกำาหนดวิธีการเลือกตั้งโดยทางอ้อมนี้ไว้
ในปฐมรัฐธรรมนูญมาแล้ว ปรีดีได้อธิบายไว้ว่า วิธีการดังกล่าวมีความ

แตกต่างจากการแต่งตั้ง กล่าวคือ เป็นวิธีการเลือกตั้งที่มีพื้นฐานมาจาก
การออกเสียงลงมติของราษฎรเอง ซึ่งต่างจากการแต่งตั้งสมาชิกสภา
ผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา

๔๐ ปรีดี พนมยงค์, “ประชาธิปไตย และรัฐธรรมนูญเบื้องต้น กับการร่างรัฐธรรมนูญ,”
ใน อ้างแล้ว เชิงอรรถที่ ๘, น. ๘๐-๘๑.
๔๑ ผู้เขียนเห็นว่า ในปัจจุบันที่เทคโนโลยีมีความก้าวหน้าอย่างมาก การแสดงมติใน
การปกครองแบบประชาธิปไตยโดยตรงนี้มีความเป็นไปได้มากขึ้นทั้งในปัจจุบันและ
ในอนาคตอันใกล้นี้ ซึ่งเป็นเรื่องที่จะต้องติดตามดูต่อไป.

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓ ๑๓๑