Page 167 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 167
วันก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์จึงไม่ใช่ของคณะราษฎร แต่เป็นมหาวิทยาลัยของราษฎร
อาจารย์ปรีดีท่านไม่ได้คิดทำาเพื่อคณะราษฎร ท่านคิดเรื่องราษฎร ซึ่งไม่
เหมือนกัน ประเด็นที่ท่านอาจารย์ได้พูดในวันเปิดมหาวิทยาลัย ท่านพูด
ว่า “ยิ่งในสมัยที่ประเทศของเราปกครองด้วยระบอบรัฐธรรมนูญเช่นนี้
แล้ว เป็นการจ�าเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีมหาวิทยาลัยส�าหรับประศาสน์ความรู้
ในวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองให้กับพลเมืองให้มากที่สุดเท่าที่จะ
๖
เป็นได้” นี้คือเรื่องของทางการศึกษาซึ่งเป็นหลักข้อที่ ๖ ของคณะราษฎร
ก่อนหน้าที่จะมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ถ้าไม่นับ
โรงเรียนกฎหมายกับโรงเรียนแพทย์ ประเทศไทยมีเพียงแค่จุฬาลงกรณ์-
มหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่พออาจารย์ปรีดีตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ขึ้น ๒ ปี หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ก็เกิดเกษตรศาสตร์ เกิด
ศิลปากร มหิดล ม.เชียงใหม่ ม.ขอนแก่น ม.สงขลานครินทร์ เป็นลำาดับไป
ซึ่งก่อนหน้าการเปลี่ยนแปลงการปกครองไม่มี มีเพียงแค่จุฬาลงกรณ์
ที่เดียว การศึกษาเป็นของชนชั้นสูงเท่านั้น นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นผลของ
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๔๗๕ เมื่อมีการ
ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ ทั้งหมดที่พูดมาประโยชน์คืออะไร มีสิ่งที่ผม
ชื่นชมอาจารย์ปรีดีเป็นอย่างมากอย่างหนึ่ง คืออาจารย์ปรีดียอมรับว่า
ตัวเองก็ผิดพลาด นี่คือความยิ่งใหญ่ของอาจารย์ปรีดี อาจารย์ปรีดีพูด
ประโยคอมตะว่า “ข้าพเจ้าอายุ ๓๒ ปี พวกเราได้ท�าการอภิวัฒน์ แต่
ข้าพเจ้าก็ขาดความจัดเจน และครั้นข้าพเจ้ามีความจัดเจนมากขึ้น
๖ คำากราบบังคมทูลของหลวงประดิษฐ์มนูธรรม (นายปรีดี พนมยงค์) ในฐานะ
ผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (มธก.) ต่อผู้สำาเร็จราชการ
แทนพระองค์ ในวันสถาปนามหาวิทยาลัย วันที่ ๒๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๗.
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 167
