Page 234 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 234
(Wisdom) คำาว่าปัญญานี้มีความแตกต่างจากความรู้ (Knowledge)
ในแง่ที่ครอบคลุมไปถึงการปฏิบัติส่วนบุคคล ไม่ใช่เพียงแค่เรียนเพื่อรู้
แต่เป็นการเรียนรู้เพื่อที่จะปฏิบัติ ปฏิบัติให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับ
ชีวิต เพราะถ้าหากว่าการศึกษานั้นแปลกแยกจากการมีชีวิต วิชาเรียน
เป็นสิ่งแปลกปลอม ย่อมไม่อาจทำาให้บุคคลเกิดปัญญาได้ เฉกเช่นเรา
สอนคุณธรรมจริยธรรมว่าสิ่งใดดี สิ่งใดไม่ดี ให้ท่องจำาและนำาไปใช้ในการ
ทดสอบ หากแต่เราไม่เคยประเมินผลว่า เมื่อเราสอนความรู้ดังกล่าวแล้ว
ผู้เรียนได้นำาไปใช้หรือไม่ และมีความเข้าใจต่อการปฏิบัติเช่นนั้นเพียงไร
สังคมไทยกำาลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หมายความว่า
วัยหนุ่มสาวที่เป็นกำาลังสำาคัญในการพัฒนาประเทศ เป็นผู้มีทั้งกำาลังกาย
และกำาลังสติปัญญาจะมีสัดส่วนน้อยกว่าผู้สูงวัย ทางออกสำาหรับเรื่องนี้
คือการพัฒนาให้ทรัพยากรมนุษย์รุ่นใหม่มีศักยภาพ ผลิตภาพ และมี
คุณธรรมจริยธรรมสูงกว่าคนรุ่นก่อน นอกจากนี้ยังต้องสร้างวิธีที่จะ
เชื่อมต่อความรู้ ทักษะ และประสบการณ์จากผู้ที่มีประสบการณ์มาก่อน
เพื่อร่วมกันพัฒนาสังคมให้มีความยั่งยืน กล่าวโดยสรุป ความท้าทาย
ประการนี้คือระบบการศึกษาที่มีความสามารถในการเพิ่มศักยภาพของ
คนรุ่นใหม่โดยผนวกกับประสบการณ์ของคนรุ่นเก่า เพื่อพัฒนาไปด้วยกัน
ความเหลื่อมลำ้าทางเศรษฐกิจและสังคมก็เป็นอีกประเด็นที่มี
ความเกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบการศึกษาอย่างยิ่ง เมื่อโรงเรียนแต่ละ
โรงเรียนมีมาตรฐานไม่เท่าเทียมกัน โรงเรียนที่มีคุณภาพเหนือกว่าย่อม
เป็นที่ต้องการของทั้งผู้เรียนและผู้ปกครองมากกว่า บุคคลที่มีทั้งทุนทาง
เศรษฐกิจและทุนทางสังคมย่อมมีโอกาสมากกว่าที่จะได้เข้าศึกษาใน
สถาบันการศึกษาที่มีคุณภาพ การศึกษาที่มีคุณภาพยังสามารถอนุมาน
ไปถึงโอกาสในการประสบความสำาเร็จในอาชีพ คุณภาพชีวิตที่ดี และ
234 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑
