Page 233 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

เชื่อฟังและทำาตาม วัฒนธรรมการศึกษาในลักษณะนี้ย่อมทำาให้ผู้เรียน
อยู่ในฐานะผู้เรียนเชิงรับ (Passive Learner) อันเป็นลักษณะที่ไม่เอื้อ

ต่อการเรียนการสอนให้เกิดการคิดเชิงวิพากษ์ วัฒนธรรมทางการศึกษา
แบบใหม่จะต้องตระหนักว่าผู้เรียนและผู้สอนมีฐานะความเป็นมนุษย์
เท่าเทียมกัน ต่างกันก็เพียงแต่บทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบเท่านั้น
ผู้สอนไม่ได้มีอำานาจเหนือผู้เรียน แต่เป็นผู้ให้คำาแนะนำา ชี้ทาง และ
กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้เท่านั้น

อย่างไรก็ดี วัฒนธรรมทางการศึกษาแบบใหม่นี้จะไม่สามารถ
เกิดขึ้นได้เลยหากไม่มีการปรับเปลี่ยนคุณลักษณะของผู้สอน โดยเฉพาะ
ในประเด็นเกี่ยวกับความเชื่อ ทัศนคติ ค่านิยม เช่นความเชื่อที่ว่า การ
ลงโทษมีความสัมพันธ์กับความสำาเร็จในชีวิต ทั้งที่โดยหลักทางจิตวิทยา
แล้ว การลงโทษนั้นมีผลข้างเคียงที่ตามมามาก และมักไม่นำาไปสู่การแก้ไข

เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างถาวร (Russell Powell, 2013, p.308)
การเปลี่ยนแปลงความเชื่อเช่นนี้จะนำาไปสู่การถอดรื้อหลักสูตรการศึกษา
ที่ใช้ในการสร้างผู้สอน ให้เน้นทำาความเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์มากขึ้น
ลดความเข้มข้นของสายสัมพันธ์เชิงอำานาจลง นอกจากนี้ ระบบสรรหา
บุคลากรที่จะเข้ามาเป็นผู้สอนก็ยังคงเป็นสิ่งที่ต้องทบทวนอย่างจริงจังว่า

มีความน่าเชื่อถือ (Reliability) และความเที่ยง (Validity) เพียงพอที่จะใช้
ในการคัดเลือกบุคคลที่มีความเหมาะสมมาเป็นผู้สอนหรือไม่

๔. ความทาทายของการศึกษาไทย

การปฏิรูปการศึกษานั้นควรเป็นไปเพื่อความงอกงามทาง
ปัญญา การปฏิรูปเพื่อความงอกงามทางปัญญานั้นเป็นการย้อนกลับ
ไปสู่เป้าหมายแต่แรกเริ่มของการศึกษาคือการศึกษาเพื่อให้มีปัญญา

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 233