Page 113 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 113
บําบัดทุกข์บํารุงสุขของราษฎรได้แล้ว ก็จะแก้ไขความเดือดร้อนของ
ราษฎรได้...” ๖
จนในที่สุดเมื่อปรีดีไปเรียนที่ประเทศฝรั่งเศส ปรีดีและเพื่อน
ร่วมอุดมการณ์จึงประชุมก่อตั้งและกำาหนดวัตถุประสงค์ของคณะ
ราษฎรเพื่ออภิวัฒน์ประชาธิปไตยเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบ
สมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตยที่มีกษัตริย์อยู่ใต้
รัฐธรรมนูญ กระทั่งได้นำามาสู่การถือกำาเนิดขึ้นของ “สภาผู้แทนราษฎร”
ในสยามหลังจากการประกาศใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครอง
แผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔7๕ เมื่อวันที่ ๒7 มิถุนายน
๒๔7๕
กระทั่งต่อมาได้จัดให้มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก
ในวันรุ่งขึ้น คือ วันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๔7๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม
โดยมีเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร และ
ปรีดีเป็นเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร โดยในการประชุมสภาผู้แทน
ราษฎรครั้งแรกในวันนั้นปรีดีได้กล่าวถ้อยคำาที่แสดงถึงความศักดิ์สิทธิ์
ของสภาผู้แทนราษฎรไว้ด้วยความเข้มขลังตอนหนึ่งว่า “...บัดนี้ธรรมนูญ
การปกครองแผ่นดินก็ได้สร้างขึ้นและประกาศใช้แล้ว สภาผู้แทนราษฎร
ก็ได้ตั้งขึ้นแล้ว ผู้แทนราษฎรก็ได้ประจําตําแหน่งแล้ว เป็นอันว่า สภานี้
เป็นสภาอันทรงอ�านาจสูงสุดในประเทศมีอํานาจที่จะประชุมปรึกษา
ใด ๆ กันได้แล้ว...” 7
๖ อ้างแล้ว เชิงอรรถที่ ๔, น. ๔๑.
7 “รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งที่ ๑/๒๔7๕ วันอังคารที่ ๒๘ มิถุนายน
พ.ศ. ๒๔7๕ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม” ใน ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และธำารงศักดิ์
เพชรเลิศอนันต์, ๒๔๗๕: การปฏิวัติสยาม, พิมพ์ครั้งที่ ๒ (กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๔๓), น. ๑๖๒-๑7๑. เน้นคำาโดยผู้เขียน.
๑๑๒ ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓

