Page 114 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 114
สภาสูงสุดแห่งชาติ
ปรีดีในฐานะผู้นำาคณะราษฎรสายพลเรือนบันทึกไว้ว่า
เป็นผู้ยกร่างพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยาม
๘
ชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔7๕ ด้วยตนเอง รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีความ
สำาคัญอย่างยิ่งในทางประวัติศาสตร์กฎหมายรัฐธรรมนูญของไทย
๙
เนื่องจากมีฐานะเป็น “ปฐมรัฐธรรมนูญ” ของประเทศสยาม แม้
อันที่จริงแล้วปรีดีจะได้กล่าวอ้างถึงและให้ความเห็นต่อบทบัญญัติ
ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้น้อยกว่าอีก ๒ ฉบับต่อมาก็ตาม แต่ก็ถือเป็น
รัฐธรรมนูญที่ได้บรรจุไว้ซึ่งแนวความคิด อุดมการณ์ และความใฝ่ฝัน
ของปรีดีได้ชัดเจนที่สุด ก่อนที่จะมีการประนีประนอมกับฝ่ายอำานาจ
เก่าตลอดจนมีปัจจัยทางการเมืองอื่น ๆ เข้ามาแทรกแซง แล้วนำาไปสู่
การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับนี้อย่างรวดเร็วในเวลาต่อมา
๘ ปรีดี พนมยงค์, “บันทึกฉบับ ๖ มีนาคม ๒๕๒๖ ของนายปรีดี พนมยงค์ เรื่อง ตอบ
คำาถามบางประการของนิสิตนักศึกษา,” ใน แนวความคิดประชาธิปไตย ของ ปรีดี
พนมยงค์, พิมพ์ครั้งที่ ๒ (กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ, ๒๕๕๒), น. ๑๐๓.
๙ วรเจตน์ ภาคีรัตน์ เป็นผู้ใช้คำาว่า “ปฐมรัฐธรรมนูญ” เพื่อเน้นยำ้าว่า พระราชบัญญัติ
ธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔7๕ เป็นรัฐธรรมนูญ
ฉบับแรกของสยาม ไม่ใช่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔7๕
ซึ่งเป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ ๒ ดูคำาอภิปรายของวรเจตน์ ภาคีรัตน์ ใน กษิดิศ
อนันทนาธร, ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๕๙, (ปทุมธานี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์, ๒๕๕๙), น. ๑๐๔.
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓ ๑๑๓
