Page 115 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563
P. 115
รัฐบาลโดยสภาอย่างบร ิบูรณ์
ด้วยเหตุที่ยังเป็นระยะหัวเลี้ยวหัวต่อของการเปลี่ยนระบอบ
การปกครอง ปรีดีจึงเขียนรัฐธรรมนูญโดยให้ความสำาคัญกับ “สภา
ผู้แทนราษฎร” เป็นอย่างมาก กล่าวคือ ปรีดีกำาหนดโครงสร้างการ
ปกครองใน “ปฐมรัฐธรรมนูญ” ให้สภาผู้แทนราษฎรเป็นองค์กรที่
๑๐
มีลักษณะเป็นดัง “สภาสูงสุดแห่งชาติ” มีอำานาจสูงสุดในบรรดา
องค์กรทางรัฐธรรมนูญต่าง ๆ ซึ่งหากมองจากมุมมองเรื่องการแบ่งแยก
อำานาจแล้ว อาจเรียกระบบการปกครองในลักษณะนี้ว่า เป็น “รัฐบาล
โดยสภาอย่างบริบูรณ์” (Gouvernement d’Assemblée ou Gou-
๑๑
vernement conventionnel) ซึ่งเป็นระบบที่รัฐธรรมนูญให้อำานาจ
แก่องค์กรนิติบัญญัติอยู่เหนือองค์กรฝ่ายบริหาร ระบบดังกล่าวแตกต่าง
จากการปกครองในระบบรัฐสภาที่เป็นการปกครองโดยให้อำานาจ
นิติบัญญัติเป็นผู้ควบคุมฝ่ายบริหารและเป็นอิสระแก่กัน แต่ต้อง
ดำาเนินกิจการร่วมกันคอยควบคุมไว้ซึ่งกันและกัน โดยที่ฝ่ายบริหารต้อง
รับผิดชอบต่อฝ่ายนิติบัญญัติ ในขณะที่ฝ่ายบริหารก็มีอำานาจยุบสภาได้
แต่รัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นการปกครองที่รัฐธรรมนูญกำาหนด
ให้อำานาจนิติบัญญัติ (สภาผู้แทนราษฎร) อยู่เหนือฝ่ายบริหาร (คณะ
กรรมการราษฎร) หรือเป็นระบบการปกครองที่กำาหนดให้สภาผู้แทน
๑๐ สุพจน์ ด่านตระกูล, “หมายเหตุเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญสามฉบับ,” ใน ผู้กําเนิด
รัฐธรรมนูญไทย ปรีดี พนมยงค์: ข้อเขียนและบทวิเคราะห์รัฐธรรมนูญสามฉบับแรก,
พิมพ์ครั้งที่ ๒ (กรุงเทพมหานคร: แม่คำาผาง, ๒๕๕๓), น. ๑๒๘.
๑๑ ไพโรจน์ ชัยนาม, กฎหมายรัฐธรรมนูญ คําสอนชั้นปริญญาตรี มหาวิทยาลัย
วิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, (กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์
และการเมือง, ๒๔๘๐), น. ๑๖๖.
๑๑๔ ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓
