Page 161 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"
P. 161
สิ่งสำาคัญมากที่ผมจะพูดถึงในตอนนี้ ผมจะพูดถึงประเทศ
เยอรมนีอีกครั้งหนึ่ง ระบบรัฐสภาคือระบบที่ประเทศไทยใช้ตั้งแต่
เปลี่ยนแปลงการปกครองมา เป็นระบบที่มีจุดอ่อนโดยตัวของมันเพราะ
อะไร เพราะว่าหน้าที่ประการแรกของรัฐธรรมนูญในระบอบประชาธิปไตย
คือการวางหลักการเรื่องของการแบ่งแยกอำานาจ separation of power
ข้อนี้คนจำานวนมากก็ยังไม่เข้าใจนัก
ผมยกตัวอย่างเช่น ที่ผมยกบ่อยๆ คือถ้ามีเค้กชิ้นหนึ่ง มีคน
๒ คนจะได้กินเค้กคือนาย ก. กับนาย ข. เราให้คนคนนึงเป็นคนตัดเค้กคือ
นาย ก. เราจะทำาอย่างไรให้ผู้มีอำานาจคือนาย ก. ตัดเค้กให้นาย ข. เท่ากัน
วิธีการแบบไทยๆ คือว่าไปขอร้องนาย ก. ให้เป็นคนดี ถ้านาย ก. ตัดเค้ก
ไม่เท่ากันก็จะโจมตีนาย ก. ว่าเป็นคนเลว หาทางจัดการอย่างหนึ่ง
อย่างใดไป และวิธีการที่ชอบจัดการคือด้วยการปฏิวัติ ถามว่าการแบ่ง
อำานาจคืออะไร ก็คือถ้าหากว่านาย ก. เป็นคนตัดเค้ก คนเลือกเค้ก
ต้องเป็นอีกคนหนึ่งคือนาย ข. ถ้าหากว่านาย ก. ตัดเค้กอย่างเดียว แต่
คนเลือกคือนาย ข. แล้วนาย ก. มีเจตนาอยากกินเค้กชิ้นใหญ่กว่า เลยตัด
เค้กชิ้นหนึ่งใหญ่กว่า ผลลัพธ์ก็คือว่านาย ก. จะได้เค้กชิ้นเล็ก เพราะคน
เลือกคือนาย ข.
นี่คือหน้าที่ของรัฐธรรมนูญ แต่ปัญหาของระบบรัฐสภาคือ
เนื่องจากว่านายกรัฐมนตรีมาจากเสียงข้างมากของสภาผู้แทนราษฎร
ซึ่งเป็นฝ่ายนิติบัญญัติ รัฐบาลมีอำานาจภายใต้กฎหมายที่มาจากฝ่าย
นิติบัญญัติใช่ไหม แต่พอระบบรัฐสภา นายกรัฐมนตรีมาจากเสียงข้าง
มากของฝ่ายนิติบัญญัติ ผลลัพธ์คืออะไร ฝ่ายบริหารครอบงำาฝ่าย
นิติบัญญัติได้ด้วยเสียงข้างมาก ก็เลยไม่เกิดการตรวจสอบถ่วงดุลกันอีก
ต่อไป แล้วก็เครื่องมือของฝ่ายรัฐบาลในการครอบงำาฝ่ายนิติบัญญัติก็คือ
ใช้พรรคการเมือง อ้างมติพรรคในการทำาให้ ส.ส. ยกมือให้กับรัฐบาล
ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑ 161
