Page 226 - ฉบับ "ปรีดี บรรณานุสรณ์ 2561"

๑. เหตุแหงการปฏ ิรูปการศึกษา

ระบบการศึกษาถือได้ว่าเป็นสถาบันทางสังคมที่มีบทบาท
อย่างมากต่อความเป็นไปโดยรวมของสังคม ในฐานะที่เป็นแหล่งบ่มเพาะ
และพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ให้ความรู้ พัฒนาทักษะที่จำาเป็นในการ
ดำาเนินชีวิตและประกอบอาชีพ ขณะเดียวกันก็ปลูกฝังเจตคติที่สังคม
คาดหวังให้บุคคลมีหรือเป็นขึ้นมา ผลสัมฤทธิ์ของการจัดการศึกษาจึง

เป็นสิ่งที่ใช้ในการพยากรณ์ความเป็นไปของสังคมได้ สังคมที่ดีย่อมมีส่วน
มาจากระบบการศึกษาที่ดีด้วย เมื่อการจัดการศึกษาในประเทศไทยที่
ได้รับการประเมินว่า “สอบตก” และมีความต้องการ “ปฏิรูป” (กรุงเทพ
ธุรกิจ, ๒๕๕๙) นั้นย่อมมีความหมายเป็นไปใน ๒ ลักษณะ ได้แก่ การที่

ระบบการศึกษาไม่สามารถให้ความรู้ ทักษะ ที่จำาเป็นในการดำาเนินชีวิต
หรือประกอบอาชีพได้อย่างเพียงพอ และระบบการศึกษาไม่สามารถ
ปลูกฝังค่านิยมที่พึ่งปรารถนาให้แก่ทรัพยากรบุคคลรุ่นใหม่แก่สังคมได้
โดยจะได้อภิปรายไปโดยลำาดับ
พัฒนาการของความรู้ในโลกนี้จากจุดหนึ่งในอารยธรรมมนุษย์
ที่มีมุขปาฐะหรือการบอกต่อปากต่อปากก็จัดเป็นความรู้ สู่การจารึกด้วย

ตัวอักษร และในที่สุดก็สู่ความเป็นกระแสข้อมูลดิจิทัลในปัจจุบัน แสดง
ให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงในสามลักษณะคือ (๑) ปริมาณของความรู้ที่
สามารถส่งต่อได้ (๒) ความรวดเร็วของการส่งต่อความรู้ (๓) ความคงทน
ถาวรขององค์ความรู้

พัฒนาการของการศึกษาวิจัยประกอบกับความก้าวหน้า
ของเทคโนโลยีสารสนเทศส่งผลให้ปริมาณของความรู้เพิ่มมากขึ้นและ
การส่งต่อความรู้เป็นไปได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่ความคงทนความรู้กลับ
ลดลง ความรู้สามารถถูกท้าทายได้ในระยะเวลาเป็นรายวัน ในปี ค.ศ.

226 ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๑