Page 124 - ปรีดีบรรณานุสรณ์ 2563

นาฬิกา นั่นเอง พระเจ้าฆวน คาร์ลอส ที่ ๑ (Juan Carlos I) กษัตริย์
ของสเปนในขณะนั้น ทรงปฏิเสธการรัฐประหารและออกมาพิทักษ์

รัฐธรรมนูญ โดยพระองค์มีพระราชดำารัสว่า “ราชบัลลังก์สัญลักษณ์ของ
ความสถาพรและความเป็นเอกราชของชาติ ไม่อาจอดทนอดกลั้นต่อ
การกระทําหรือความพยายามในการใช้กําลังใดที่จะหยุดกระบวนการ
ประชาธิปไตยตามรัฐธรรมนูญซึ่งราษฎรสเปนได้ทําขึ้น” ทำาให้หลัง

จากนั้นทหารก็ไม่กล้าทำารัฐประหารอีก และส่งผลให้พันโท Antonio
Tajera ผู้นำาคณะรัฐประหารต้องโทษจำาคุกถึง ๓๐ ปี ๒๕

๒๕ ปิยบุตร แสงกนกกุล, “คำาบรรยายวิชาประวัติศาสตร์กฎหมายมหาชน,” ชั้น
ปริญญาโท คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ภาคการศึกษาที่ ๒ ปีการ
ศึกษา ๒๕๕7, วันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๕๘.
แนวความคิดของปรีดีในเรื่องนี้สอดคล้องกับ “การสาบานตนของกษัตริย์ว่า
จะพิทักษ์รัฐธรรมนูญ” ของประเทศที่เป็นราชอาณาจักรและเป็นประชาธิปไตยใน
หลาย ๆ ประเทศ โดยรัฐธรรมนูญของประเทศเหล่านั้นจะกำาหนดให้พระมหากษัตริย์
ในฐานะประมุขของรัฐต้องสาบานตนก่อนเข้ารับตำาแหน่งว่า จะพิทักษ์รัฐธรรมนูญ
และมักมีบทบัญญัติเกี่ยวกับหน้าที่ของพระมหากษัตริย์ในการเคารพรัฐธรรมนูญ เช่น
สเปน ในมาตรา ๖๑ “กษัตริย์ต้องปรากฏตนต่อหน้ารัฐสภาเพื่อสาบานตนว่า จะ
ปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างซื่อสัตย์ ปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย เคารพสิทธิ
ของพลเมืองและประชาคมปกครองตนเอง”
เบลเยียม ในมาตรา ๙๑ วรรคสอง “กษัตริย์จะขึ้นครองราชย์ได้ภายหลังสาบาน
ตนอย่างสง่าผ่าเผยต่อหน้ารัฐสภา คําสาบานมีดังนี้ “ข้าพเจ้าขอสาบานว่า จะปฏิบัติ
ตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายของราษฎรชาวเบลเยียม รักษาเอกราชของชาติ และ
บูรณภาพแห่งดินแดน”
ทั้งนี้ ในรัฐธรรมนูญของเนเธอร์แลนด์ มาตรา ๓๒ ของเดนมาร์ก มาตรา ๘ และ
ของนอร์เวย์ มาตรา ๙ ก็ได้บัญญัติไว้ในลักษณะเดียวกัน
ดู ปิยบุตร แสงกนกกุล, “ประกาศนิติราษฎร์ ฉบับ ๓๓,” สืบค้นเมื่อวันที่
๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๙, จาก http://news.voicetv.co.th/thailand/26853.html.

ปรีดีบรรณานุสรณ์ ๒๕๖๓ ๑๒๓